İflasa bərabər işğal

27/11/2017 [22:44] - Köşə (1955)
Elçin Mirzəbəyli


Bir müddÉ™t öncÉ™ ErmÉ™nistanda ali mÉ™ktÉ™b tÉ™lÉ™bÉ™lÉ™rinin "HÉ™rbi xidmÉ™t vÉ™ hÉ™rbi qulluqçunun statusu barÉ™dÉ™" qanun qÉ™bul edilmÉ™sinÉ™ qarşı etiraz aksiyası keçirmÉ™si iÅŸÄŸalçı ölkÉ™dÉ™ tÉ™hsil sahÉ™sindÉ™ olan problemlÉ™ri vÉ™ demoqrafik vÉ™ziyyÉ™tin nÉ™ dÉ™rÉ™cÉ™dÉ™ acınacaqlı olduÄŸunu da ortaya çıxardı. 

Xatırladım ki, yeni qanuna görə Ermənistanda müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırışdan möhlət verilməsi qaydaları dəyişir və təhsilini davam etdirmək üçün yalnız Ermənistan Müdafiə Nazirliyi ilə müvafiq saziş imzalayan tələbələrə möhlət veriləcək.

Müqaviləyə əsasən, möhlət alan şəxs, seçdiyi ixtisasla yanaşı, müvafiq hərbi hazırlıq keçməli və təhsilini başa vurduqdan sonra Müdafiə Nazirliyi tərəfindən seçilən hərbi hissədə, lakin artıq üç il (zabit rütbəsi və vəzifəsində) qulluq etməlidirlər.

Bütün bunlar sübuta yetirir ki, Ermənistan silahlı qüvvələrinin şəxsi heyətində həm müddətli, həm də müddətdən artıq xidmət keçən hərbi qulluqçularla bağlı ciddi problemlər var. Yəni Ermənistan silahlı qüvvələri təkcə əsgər qıtlığı deyil, həm də zabit çatışmazlığı yaşayır. Ermənistan gənclərinin hərbu qulluq keçməmək üçün ölkəni həmişəlik tərk etmələri kimsəyə sirr deyil. Rəsmi statistikaya görə, yalnız aprel döyüşlərindən sonrakı 3 ay arzində Ermənistanı tərk edənlərin sayı 60 min nəfərdən çoxdur ki, onların da böyük əksəriyyətini gənclər təşkil edir. Amma qanunla bağlı gün işığına çıxan başqa bir reallıq da var: Ermənistan gəncləri nəinki əsgər, hətta öz ölkələrinin silahlı qüvvələrinin zabiti olmaqdan belə imtina edirlər.

 ErmÉ™nistan rÉ™hbÉ™rliyi gÉ™nclÉ™ri hÉ™rbi mÉ™ktÉ™blÉ™rÉ™ cÉ™lb edÉ™ bilmir vÉ™ ordudakı zabit qıtlığını tÉ™hsillÉ™rini davam etdirmÉ™k üçün hÉ™rbi xidmÉ™tdÉ™n möhlÉ™t hüququ alsınlar deyÉ™ MüdafiÉ™ Nazirliyi ilÉ™ müqavilÉ™ imzalamaÄŸa mÉ™cbur olan ÅŸÉ™xslÉ™rin hesabına tÉ™min etmÉ™k istÉ™yir. Bu fakt hÉ™mçinin ErmÉ™nistan KÄ°V-lÉ™rinin körüklÉ™diyi vÉ™tÉ™npÉ™rvÉ™rlik ÅŸoularının da heç bir É™sası olmadığını, É™ksinÉ™ silahlıq qüvvÉ™lÉ™rlÉ™ vÉ™tÉ™ndaÅŸlar arasında ciddi bir uçurumun yarandığını nümayiÅŸ etdirir. 

ErmÉ™nistan MüdafiÉ™ Nazirliyinin hazırladığı vÉ™ parlamentin qÉ™bul etdiyi "HÉ™rbi xidmÉ™t vÉ™ hÉ™rbi qulluqçunun statusu barÉ™dÉ™" qanun eyni zamanda bu ölkÉ™dÉ™ insan hüquq vÉ™ azadlıqları, hÉ™mçinin vÉ™tÉ™ndaÅŸların qanun qarşısında bÉ™rabÉ™rliyinin tÉ™min olunması ilÉ™ baÄŸlı ciddi problemlÉ™rin olduÄŸunu göstÉ™rir. BelÉ™ ki bu qanunla ErmÉ™nistan vÉ™tÉ™ndaşının fasilÉ™siz tÉ™hsil almaq kimi müstÉ™sna konstitusion hüququnun hÉ™yata keçirilmÉ™si icra orqanını – ErmÉ™nistan MüdafiÉ™ Nazirliyinin müəyyÉ™nləşdirilir. ErmÉ™nistan MüdafiÉ™ Nazirliyi isÉ™ bu müstÉ™sna hüququn gerçəkləşmÉ™si üçün vÉ™tÉ™ndaÅŸları tÉ™hsillÉ™rini baÅŸa vurmaq üçün öncÉ™dÉ™n silahlı qüvvÉ™lÉ™rdÉ™ 3 il xidmÉ™t edÉ™cÉ™klÉ™ri barÉ™dÉ™ öhdÉ™lik götürmÉ™yÉ™ mÉ™cbur edir. 

Azərbaycanla Ermənistanın bu və ya digər sahədə müqayisə edilməsinin tərəfdarı deyiləm. Lakin mənzərə aydın olsun deyə bəzi məqamlara toxunmağı özümə borc bilirəm:

AzÉ™rbaycanda ali tÉ™hsilin bakalavriat pillÉ™sindÉ™ tÉ™hsil alan bütün tÉ™lÉ™bÉ™lÉ™r istisnasız olaraq hÉ™rbi xidmÉ™tdÉ™n möhlÉ™t hüququna sahibdir. Prezident Ä°lham Əliyevin 2016-cı il 21 iyun tarixli sÉ™rÉ™ncamı ilÉ™ magistrantlar vÉ™ doktorantlara da hÉ™rbi xidmÉ™tdÉ™n möhlÉ™t hüququ verilib. HÉ™tta AzÉ™rbaycan prezidenti bu  təşəbbüsü “Elm haqqında qanun”unda  yeni düzÉ™liÅŸdÉ™ É™ks olunmuÅŸdur.

Bunun artıq ilkin müsbÉ™t nÉ™ticÉ™lÉ™ri dÉ™ var. 2017/2018-ci tÉ™dris ili üçün magistraturaya qÉ™bul olan oÄŸlanların sayı É™vvÉ™lki illÉ™ müqayisÉ™dÉ™ 1593 nÉ™fÉ™rdÉ™n 2771 nÉ™fÉ™rÉ™ yüksÉ™lib, baÅŸqa sözlÉ™, 74 faiz artıb. 

Qeyd edim ki, Azərbaycanda peşə təhsili alanlara da növbəti təhsil pilləsinə keçmək üçün həqiqi hərbi xidmətdən möhlət hüququ veriləcək. Bu, “Peşə təhsili haqqında” qanun layihəsində də öz əksini tapıb. Qanunun 4.1.36 maddəsində bildirilir ki, peşə təhsili müəssisələrində tam orta təhsil alan şəxslərə təhsili başa vurduqdan sonra növbəti təhsil pilləsinə qəbul prosesində iştirak üçün 1 çağırış müddətinə həqiqi hərbi xidmətdən möhlət hüququ verilir.

TÉ™qdim etdiyim statistika vÉ™ real faktlar AzÉ™rbaycan dövlÉ™tinin vÉ™tÉ™ndaÅŸların fasilÉ™siz tÉ™hsil almaq hüququna verdiyi önÉ™mlÉ™ yanaşı, ölkÉ™dÉ™ki demoqrafik vÉ™ziyyÉ™ti, silahlı qüvvÉ™lÉ™rimizdÉ™ ÅŸÉ™xsi heyÉ™tlÉ™ baÄŸlı hÉ™r hansı bir problemin yaÅŸanmadığını, AzÉ™rbaycan Silahlı QüvvÉ™lÉ™rinin zabiti adını daşımağın hÉ™r bir AzÉ™rbaycan vÉ™tÉ™ndaşı üçün ÅŸÉ™rÉ™f mÉ™sÉ™lÉ™si olduÄŸunu nümayiÅŸ etdirir. 

DüşünürÉ™m ki, bu müstÉ™vidÉ™ AzÉ™rbaycan vÉ™ ErmÉ™nistanın ali tÉ™hsil müəssisÉ™lÉ™ri ilÉ™ baÄŸlı reallıqlara nÉ™zÉ™r salmaq da yerinÉ™ düşər: 

Dünyada  É™n nüfuzlu reytinq agentliyindÉ™n biri - “Quacquarelli Symonds”un açıqladığı “İnkiÅŸaf etmÉ™kdÉ™ olan Avropa vÉ™ MÉ™rkÉ™zi Asiya” (QS EECA University Rankings 2018) regionunun É™n yaxşı universitetlÉ™rinin 2017-2018-ci illÉ™r üzrÉ™ reytinq cÉ™dvÉ™lindÉ™ ErmÉ™nistanın ali tÉ™hsil müəssisÉ™lÉ™rindÉ™n heç biri yer almayıb. 

Dünyanın 24 ölkəsindən 300 ali məktəbin yer aldığı regional reytinq cədvəlinə Azərbaycanın 6 universiteti daxil olub. Nəzərə almaq lazımdır ki, reytinqdə təmsil olunan ali məktəblərimizin sayı əvvəlki illərlə müqayisədə artıb.

Azərbaycanın ali məktəblərinə sıralamada Bakı Dövlət Universiteti başçılıq edir.

Ən yaxşı 100 universitet sırasında BDU (95-ci) və Xəzər Universiteti (100-cü) yer ala biliblər. Digər ali məktəblərimiz reytinqə aşağıdakı ardıcıllıqla daxil olublar: Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti (161-170), Azərbaycan Dövlət Memarlıq və İnşaat Universiteti (171-180), Azərbaycan Dillər Universiteti (171-180), Bakı Slavyan Universiteti (201-250).

ErmÉ™nistanda orta ümumtÉ™hsil müəssiÉ™lÉ™ri ilÉ™ baÄŸlı vÉ™ziyyÉ™t dÉ™ kifayÉ™t qÉ™dÉ™r acınacaqlıdır. Bu ölkÉ™nin tÉ™hsil naziri Levon Mkrtçyanın açıqlamasına görÉ™, 2017-cü il É™rzindÉ™ ölkÉ™nin müxtÉ™lif bölgÉ™lÉ™rindÉ™ fÉ™aliyyÉ™t göstÉ™rÉ™n 14 mÉ™ktÉ™b fÉ™aliyyÉ™tini dayandırıb vÉ™ hazırda fÉ™aliyyÉ™tdÉ™ olan digÉ™r mÉ™ktÉ™blÉ™rÉ™ birləşdirilib. 

Onu da qeyd edim ki, son 10 il É™rzindÉ™ ErmÉ™nistanda mÉ™ktÉ™blilÉ™rin sayı 100 min nÉ™fÉ™r azalıb. ÖlkÉ™dÉ™ yeni mÉ™ktÉ™blÉ™rin tikintisi isÉ™ az qala sensassiya xarakterli hadisÉ™ sayılır. Son 10 il É™rzindÉ™ ErmÉ™nistanda 30-a yaxın mÉ™ktÉ™bin yarıdan çoxu ianÉ™lÉ™rin hesabına inÅŸa edilib. 
Onu da qeyd edim ki, hazırda Ermənistanda 1385 məktəb fəaliyyət göstərir. 2012-ci ildə isə bu rəqəm 1450 məktəb təşkil edib. Bu isə o deməkdir ki, son 5 il ərzində Ermənistanda 65 məktəb fəaliyyətini dayandırıb.

 AzÉ™rbaycanda isÉ™ son 10 il É™rzindÉ™ 3000 –dÉ™n çox mÉ™ktÉ™b tikilib. MüsbÉ™t demoqrafik artım ÅŸagirdlÉ™rimzin artan sayı ilÉ™ proporsionaldır. Bu il AzÉ™rbaycanın orta mÉ™ktÉ™blÉ™rinÉ™ 165 mindÉ™n artıq ÅŸagirdÉ™ birinci sinfÉ™  gedib ki, bu da  iki-üç il É™vvÉ™lki göstÉ™ricidÉ™n 30-35 min nÉ™fÉ™r artıq demÉ™kdir.
ZÉ™nnimcÉ™, tÉ™qdim etdiyim statistik mÉ™lumatlar ErmÉ™nistandakı demoqrafik vÉ™ziyyÉ™ti vÉ™ tÉ™hsilin real mÉ™nzÉ™rÉ™sini müəyyÉ™n etmÉ™k üçün yetÉ™rlidir. Bu mÉ™nzÉ™rÉ™nin É™sas sÉ™bÉ™bi isÉ™ ErmÉ™nistanın öz iÅŸÄŸalçılıq siyasÉ™tini davam etdirmÉ™sidir. 
...
Hökumət "sosial mənzil" ideyasını dəfn etdi - təhlil
Ötən il Beynəlxalq Bankdan daha 4 milyard yoxa çıxıb - təfsilat
Azərbaycanda yeni devalvasiya təhlükəsi - xəbərdarlıq
Bakının mərkəzində partlayış: Bir nəfər xəsarət alıb-yenilənib
Sarkisyanın məkrli oyunu - təhlil
Xəbər lenti
07/04/2018 [23:32]:
Volkan Dəmirəl "Qarabağ"dan təklif alıb?
07/04/2018 [22:30]:
Daha bir dərmandan zəhərlənmə hadisəsi
07/04/2018 [21:27]:
ABŞ kosmosda ilk otel açacaq
07/04/2018 [20:28]:
Bakıda subasma sahələri aktivləşib - rəsmi
07/04/2018 [19:36]:
AzTV sədrinin “Şamaxı əhvalatı”nın pərdəarxası
07/04/2018 [18:31]:
Gömrükçülər "beşbarmaq" aşkar edib
07/04/2018 [18:04]:
Əli Həsənov: Kimlərinsə təhqir və söyüşlərinin mənimlə əlaqələndirilməsi cəhdi təxribatdır
07/04/2018 [17:55]:
Qüdrət Həsənquliyev yenidən BAXCP sədri seçilib
07/04/2018 [17:26]:
Bakıdan Rusiyaya sürət qatar işləyəcək
07/04/2018 [16:34]:
Vaşinqton Putinin qızına və kürəkəninə qarşı da sanksiyalar tətbiq etdi
07/04/2018 [15:41]:
Qızıl 8 dollara yaxın bahalaşıb
07/04/2018 [14:29]:
İŞİD lideri məhv edilib
07/04/2018 [13:36]:
Neft ucuzlaşıb
07/04/2018 [12:32]:
DİN: Axtarışda olan 26 nəfər saxlanılıb
07/04/2018 [11:10]:
UEFA "Barselona"ya intizam işi açdı
07/04/2018 [10:29]:
Azərbaycanda qızıl ucuzlaşıb
07/04/2018 [09:37]:
Azərbaycanda yerli əhəmiyyətli avtomobil yollarının sayı artıb
07/04/2018 [00:41]:
İlham Əliyev 3 sərəncam imzaladı - yenilənib
06/04/2018 [23:36]:
Çempionlar Liqasında həftənin ən yaxşısı müəyyənləşib
06/04/2018 [22:29]:
Yanvarda əcnəbilər Azərbaycanda 100 milyon manat xərcləyiblər
06/04/2018 [21:25]:
Apellyasiya Şurasının yeni tərkibi təsdiqlənib
06/04/2018 [20:33]:
Vladimir Putin 11 generalı tutduğu vəzifədən azad edib
06/04/2018 [19:36]:
Əfv Komissiyasının iclasları davam edir
06/04/2018 [18:43]:
“Azərkosmos” 2,3 mln dollar gəlir əldə edib
06/04/2018 [18:36]:
JTI şirkəti Azərbaycanda daha bir su təchizatı layihəsi həyata keçirdi
Bütün xəbərlər...
...
Həftənin ən çox oxunanları
İstiqlal.az-ın arxivi
"İstiqlal.az"
Xəbər Portalı
Copyright©2013 "İstiqlal.az" MMC
Materiallardan istifadə zamanı
www.istiqlal.az saytına
istinad zəruridir
X

Bəyənin və "İstiqlal.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin