Böhranın ağırlığını əhali çəkməli olacaq?

21/10/2016 [16:17] - Köşə (10702)
Nəsimi Məmmədli


ÖlkÉ™miz yeni sosial-siyasi mÉ™rhÉ™lÉ™ É™rÉ™fÉ™sindÉ™ olsa da baÅŸ verÉ™ bilÉ™cÉ™k olayların tÉ™fÉ™rrüatlarını proqnoz etmÉ™k çox çətindir. SadÉ™cÉ™ onu demÉ™k olar ki, bu dönÉ™m çaÄŸdaÅŸ siyasi tariximizin olduqca mühüm sÉ™hifÉ™si kimi dövlÉ™timizin vÉ™ vÉ™tÉ™ndaÅŸlarımızın bundan sonrakı aqibÉ™tini müəyyÉ™n edÉ™cÉ™k. 

Proqnozları çətinləşdirÉ™n obyektiv vÉ™ subyektiv amillÉ™ri sadalamaqla vaxt itirmÉ™dÉ™n qısaca olaraq deyÉ™ bilÉ™rik ki, ölkÉ™dÉ™ sosial, iqtisadi, siyasi, hüquqi vÉ™ psixoloji durum çox gÉ™rgindir. Ən tÉ™hlükÉ™lisi isÉ™ odur ki, ölkÉ™daxili siyasÉ™tin konyukturası dövlÉ™tçilik É™nÉ™nÉ™sindÉ™n uzaqlaÅŸaraq ÅŸÉ™xsi iradÉ™yÉ™ tabe etdirilib. Atılan bütün addımlar cÉ™miyyÉ™tin tÉ™lÉ™batından, qanunauyÄŸunluqdan vÉ™ ictimai-siyasi proseslÉ™rdÉ™n deyil, iqtidarın korporativ maraqlardan qaynaqlanır. 

MÉ™hz bu amillÉ™ri nÉ™zÉ™rÉ™ alaraq, hÉ™tta ölkÉ™dÉ™ növbÉ™dÉ™nkÉ™nar seçkilÉ™rin keçirilÉ™cÉ™yi ilÉ™ baÄŸlı ehtimallara da ehtiyatla yanaÅŸaraq bu diskusiyalardan uzaq durmaÄŸa çalışdıq. Çünki siyasi proseslÉ™rin qanuna vÉ™ hüquqa É™saslanması son dövrlÉ™r iqtidarı çox az qayğılandırdığı açıq görünür. Ä°stisnalar olsa da heç cÉ™miyyÉ™t dÉ™ bunu hakimiyyÉ™tdÉ™n tÉ™lÉ™b etmir. Sanki xalqımızın É™ksÉ™riyyÉ™ti öz ölkÉ™sindÉ™ müvÉ™qqÉ™ti mÉ™skunlaÅŸan mühacirlÉ™r kimi davranırlar. 

Yaxın regionda geniÅŸlÉ™nÉ™n hÉ™rbi münaqiÅŸÉ™lÉ™r vÉ™ iqtisadi-siyasi maraqlar fonunda beynÉ™lxalq qlobal güclÉ™rin ölkÉ™mizÉ™ tÉ™zyiqlÉ™ri dÉ™ getdikcÉ™ artmaqdadır. Xalqımız sosial problemlÉ™rin mÉ™ngÉ™nÉ™sindÉ™ É™zilsÉ™ dÉ™ “dözüm” nümayiÅŸ etdirmÉ™kdÉ™, hökumÉ™t isÉ™ heç bir çıxış yolu tÉ™tbiq etmÉ™yÉ™ qadir olmasa da köklü islahatlara da baÅŸlamamaqdadır. HÉ™lÉ™lik É™hali dolanışığının, hakimiyyÉ™t isÉ™ özünü necÉ™ qoruyacağının vÉ™ güclÉ™ndirÉ™cÉ™yinin qayğısındadır. 

HökumÉ™tin mÉ™suliyyÉ™ti birbaÅŸa iqtidarın üzÉ™rindÉ™ olsa da, cÉ™miyyÉ™tin durumu vÉ™ gÉ™lÉ™cÉ™yi ilÉ™ baÄŸlı hÉ™r bir yetkin vÉ™tÉ™ndaşın da üzÉ™rindÉ™ mÉ™suliyyÉ™t var. Anti-demokratik rejimlÉ™rin güclÉ™nÉ™rÉ™k vÉ™tÉ™ndaÅŸ hüquqlarına qÉ™nim kÉ™silmÉ™sindÉ™, özünÉ™mÉ™xsus münasibÉ™tlÉ™r sistemi formalaÅŸdırmasında vÉ™tÉ™ndaÅŸ laqeydliyinin dÉ™ çox böyük “xidmÉ™ti” olduÄŸunu qeyd etmÉ™k yÉ™qin ki faydalı olar.  

Ä°qtidar bütün vasitÉ™lÉ™rlÉ™ çalışır ki, ölkÉ™dÉ™ mövcud olan ictimai-siyasi durum, É™nÉ™nÉ™vi idarÉ™etmÉ™ metodları, sistemdaxili münasibÉ™tlÉ™r böhranın mÉ™nfi tÉ™sirlÉ™rinÉ™ tabe olmasın. Sosial böhran cÉ™miyyÉ™tdÉ™ siyasi fÉ™allıq doÄŸurmasın. Əhalini idarÉ™olunan lokal iqtisadi-siyasi gündÉ™mÉ™ köklÉ™mÉ™klÉ™ manipulyasiyanı davam etdirmÉ™k mümkün olsun. 

Maraqlıdır ki, konstitusiyaya tələm-tələsik əlavə və dəyişikliklər edilsə də ona uyğun addımların atılması da yubanır. Sanki hansısa gözlənilməzlik iqtidarı tərəddüdlü davranmağa və ya cari planlarının müəyyən hissəsindən müvəqqəti olsa da vaz keçməyə sövq edir. Hökumətin son müşavirəsində də bu amil hiss edilirdi və prezidentin çıxışı əslində çox ciddi məsələlərin cərəyan etdiyinin mesajı idi. İlk dəfə idi ki, müşavirədə iştirak edən komanda üzvlərinin də çox gərgin və ümidsiz görüntüləri ekranda əks olunurdu.

ÖlkÉ™ başçısının xüsusi sÉ™tiraltı eyhamla real durumu dÉ™qiq bilmÉ™sini ifadÉ™ etmÉ™si vÉ™ hÉ™lÉ™ uzun müddÉ™t hakimiyyÉ™tdÉ™ qalacağını xüsusi vurÄŸulaması da tÉ™sadüfi deyildi. HökumÉ™t üzvlÉ™rinin alqışlarla qarşıladığı bu tezislÉ™r yaranmış vÉ™ artmaqda olan daxili narahatlığı azaltmaÄŸa hesablanmışdı. 

Çox güman artıq ölkə rəhbərinə də dəqiq məlumdur ki nəinki sadə xalq, hətta neft gəlirləri ilə uzun müddət bəslədiyi məmur ordusu da onun haqqında nə düşünür və nə xısınlaşır. Cəmiyyətin fəal kəsiminə qarşı polisin gücü ilə aparılan total təzyiq kampanilyası da məhz bu amillə bağlıdır. Müxalif və müstəqil şəxslərə güc tətbiq etməklə məmur ordusunun və sadə xalqın gözünü qorxutmaq xətti tutulub.

Görünən budur ki, gerçək islahatlara başlamağa risk etməyən hökumət ölkəni taleyin ümidinə buraxıb. Büdcənin birdən-birə kəskin azalması getdikcə ölkəni çıxılmaz duruma sala bilər. Uzun müddət proseslərə müqavimət göstərməyə təbii resursları tükənən hökumətin tədricən proseslərin mənfi axınına təslim olmaqdan sığortalanacağı inandırıcı görünmür. Hər dəfə dinc insanların qarşısına hüquq mühafizə orqanlarının gücü ilə çıxmaq yaxşı gələcək vəd etmir.

Artıq Qarabağ probleminin həlli ilə bağlı da cəmiyyəti manipulyasiya etmək imkanının bu dönəm üçün bitdiyini söyləmək mümkündür. ABŞ-ın və Rusiyanın diplomatik mesajları o qənaəti yaradır ki, hökumət problemin mümkün həllində dalana dirənib. Hətta ölkənin ən yüksək tribunasından da buna bənzər etiraflar eşidilir. Deyəsən böhran təkcə sosial-iqtisadi sahədə deyil, siyasi və diplomatik sahəni də əhatə edir.

ErmÉ™nistanı fÉ™al ÅŸÉ™kildÉ™ silahlandıran vÉ™ arxasında dayanan Rusiyanı tÉ™qdir edib, É™razi bütövlüyümüzü dÉ™stÉ™klÉ™yÉ™rÉ™k vÉ™tÉ™ndaÅŸ hüquqlarına hörmÉ™tlÉ™ yanaÅŸmağı tÉ™lÉ™b etdiyi üçün QÉ™rbÉ™ savaÅŸ açmaq da milli maraqlarımıza tÉ™hlükÉ™ törÉ™dÉ™ bilÉ™r. ÖlkÉ™nin strateji É™hÉ™miyyÉ™tini vÉ™ dÉ™yÉ™rini cari siyasÉ™tÉ™ qurban vermÉ™k yolverilmÉ™zdir.  â€œQarabağın müstÉ™qilliyinin tanınması” kimi qÉ™bul edilmÉ™z tÉ™zyiqlÉ™rdÉ™n qurtulmaq üçün ölkÉ™daxili siyasÉ™t köklü ÅŸÉ™kildÉ™ dÉ™yiÅŸmÉ™lidir.                                                              

Xalqımızın son etiraz aksiyalarına laqeyd münasibÉ™tindÉ™n iqtidarın xeyli arxayınlaÅŸdığı da görünür. ÇətinliklÉ™rÉ™ etiraz etmÉ™yÉ™rÉ™k mÉ™hrumiyyÉ™tlÉ™rÉ™ sinÉ™ gÉ™rmÉ™k yolu tutan É™hali iqtidara É™lavÉ™ ÅŸans verib. HökumÉ™t bu dÉ™stÉ™kdÉ™n bir fürsÉ™t olaraq maksimum yararlanmaÄŸa çalışır. Etirazları təşkil edÉ™n müxalifÉ™ti É™zmÉ™klÉ™ sosial problemlÉ™rin ağırlığını arxayınlıqla É™haliyÉ™ yüklÉ™mÉ™k üçün inamla addım atır. 

Qiymətlər sürətlə bahalaşır, iş yerləri ixtisar edilir, müxalifətə qarşı təzyiqlər daha da güclənir və büdcə təşkilatlarında çalışanları “könüllü” təsərrüfat işlərinə rahatlıqla cəlb edilməsi imkanı genişlənir. Hətta ictimai rəyi nəzərə almadan illərlə formalaşan müəyyən dini mərasimlərə də yeni qaydaların tətbiqinə başlanılıb. Bir sözlə hökumət bütün resurslarını işə salaraq sosial böhranın ağırlığını tamamilə xalqın üzərinə yükləməyə çalışır. Əslində artıq buna xeyli dərəcədə nail olduğunu da müşahidə etmək mümkündür. Əhali böhranın ağırlığını çəkə biləcəkmi?
...
Hökumət "sosial mənzil" ideyasını dəfn etdi - təhlil
Ötən il Beynəlxalq Bankdan daha 4 milyard yoxa çıxıb - təfsilat
Azərbaycanda yeni devalvasiya təhlükəsi - xəbərdarlıq
Bakının mərkəzində partlayış: Bir nəfər xəsarət alıb-yenilənib
Sarkisyanın məkrli oyunu - təhlil
Xəbər lenti
07/04/2018 [23:32]:
Volkan Dəmirəl "Qarabağ"dan təklif alıb?
07/04/2018 [22:30]:
Daha bir dərmandan zəhərlənmə hadisəsi
07/04/2018 [21:55]:
Qüdrət Həsənquliyev: Məni Türkiyəyə qarşı olmaqda yalnız ruhi xəstələr ittiham edə bilər
07/04/2018 [21:27]:
ABŞ kosmosda ilk otel açacaq
07/04/2018 [20:28]:
Bakıda subasma sahələri aktivləşib - rəsmi
07/04/2018 [19:36]:
AzTV sədrinin “Şamaxı əhvalatı”nın pərdəarxası
07/04/2018 [18:31]:
Gömrükçülər "beşbarmaq" aşkar edib
07/04/2018 [18:04]:
Əli Həsənov: Kimlərinsə təhqir və söyüşlərinin mənimlə əlaqələndirilməsi cəhdi təxribatdır
07/04/2018 [17:55]:
Qüdrət Həsənquliyev yenidən BAXCP sədri seçilib
07/04/2018 [17:26]:
Bakıdan Rusiyaya sürət qatar işləyəcək
07/04/2018 [16:34]:
Vaşinqton Putinin qızına və kürəkəninə qarşı da sanksiyalar tətbiq etdi
07/04/2018 [15:41]:
Qızıl 8 dollara yaxın bahalaşıb
07/04/2018 [14:29]:
İŞİD lideri məhv edilib
07/04/2018 [13:36]:
Neft ucuzlaşıb
07/04/2018 [12:32]:
DİN: Axtarışda olan 26 nəfər saxlanılıb
07/04/2018 [11:49]:
Prezident təqaüdçüsünün solo konserti keçirilib
07/04/2018 [11:10]:
UEFA "Barselona"ya intizam işi açdı
07/04/2018 [10:29]:
Azərbaycanda qızıl ucuzlaşıb
07/04/2018 [09:37]:
Azərbaycanda yerli əhəmiyyətli avtomobil yollarının sayı artıb
07/04/2018 [00:41]:
İlham Əliyev 3 sərəncam imzaladı - yenilənib
06/04/2018 [23:36]:
Çempionlar Liqasında həftənin ən yaxşısı müəyyənləşib
06/04/2018 [22:29]:
Yanvarda əcnəbilər Azərbaycanda 100 milyon manat xərcləyiblər
06/04/2018 [21:25]:
Apellyasiya Şurasının yeni tərkibi təsdiqlənib
06/04/2018 [20:33]:
Vladimir Putin 11 generalı tutduğu vəzifədən azad edib
06/04/2018 [19:36]:
Əfv Komissiyasının iclasları davam edir
Bütün xəbərlər...
...
Həftənin ən çox oxunanları
Bakıdan Rusiyaya sürət qatar işləyəcək
AzTV sədrinin “Şamaxı əhvalatı”nın pərdəarxası
İŞİD lideri məhv edilib
Bakıda subasma sahələri aktivləşib - rəsmi
Neft ucuzlaşıb
DİN: Axtarışda olan 26 nəfər saxlanılıb
Vaşinqton Putinin qızına və kürəkəninə qarşı da sanksiyalar tətbiq etdi
Gömrükçülər "beşbarmaq" aşkar edib
Qızıl 8 dollara yaxın bahalaşıb
Əli Həsənov: Kimlərinsə təhqir və söyüşlərinin mənimlə əlaqələndirilməsi cəhdi təxribatdır
İstiqlal.az-ın arxivi
"İstiqlal.az"
Xəbər Portalı
Copyright©2013 "İstiqlal.az" MMC
Materiallardan istifadə zamanı
www.www.istiqlal.az saytına
istinad zəruridir
X

Bəyənin və "İstiqlal.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin