Əlillərə imtahanlarda əlavə vaxt və nəzarət altında fasilə veriləcək

22/01/2020 [18:41] - Cəmiyyət (327)



 Buraxılış və qəbul imtahanlarında əlilliyi olan və ya sağlamlıq imkanları məhdud 18 yaşınadək namizədlərin iştirakının təmin edilməsi məqsədilə nəzarət altında tənəffüs və ya zəruri ehtiyaclarını ödəmək üçün fasilə imkanı yaradılacaq.

İstiqlal.az xəbər verir ki, bu, DİM Direktorlar Şurası tərəfindən buraxılış və qəbul imtahanlarında əlilliyi olan və ya sağlamlıq imkanları məhdud 18 yaşınadək namizədlərin iştirakının təmin edilməsi məqsədilə əlverişli şəraitin yaradılmasına dair təlimatda əksini tapıb.

Bu halda imtahan müddəti dayandırılır və namizəd özünü hazır hiss etdikdə imtahana davam edir. Tənəffüs zamanı namizədin sual kitabçasına və cavab vərəqinə (kartına) baxmasına icazə verilmir. Namizəd imtahan zalından çıxmaq istədikdə nəzarətçi onu müşaiyət etməlidir. Tənəffüsün müddəti namizədin vəziyyətinə və sağlamlıq qabiliyyətinə dair öncədən verilmiş rəyə əsasən müəyyən olunur. Rəydə imtahan zamanı namizədə neçə dəfə və hansı müddətə tənəffüs lazım olacağını əvvəlcədən təyin etmək lazımdır.  

Təlimatda həmin şəxslər üçün əlavə vaxt da nəzərdə tutulub. Qeyd olunub ki, əlavə vaxtın verilməsi və nəzarət altında tənəffüs ayrı-ayrı anlayışlardır. Namizədə oxucu və ya cavabları qeyd edən şəxs lazım olduqda imtahan müddətinin ən çoxu 25%-i qədər əlavə vaxt verilir. 25%-dən çox əlavə vaxt tələb edildikdə onu dəstəkləyən və tibbi baxımdan əsaslandırılmış səbəb göstərilməlidir. 25%-dən 50%-dək əlavə vaxt üçün edilən müraciət qavrama qabiliyyəti çox zəif olduqda, oxuma və yazma sürəti, oxuma və dərketmə sürəti, yazma və dərketmə sürəti, duyğu orqanları və fiziki ehtiyacla bağlı sağlamlıq imkanlarında kəskin məhdudiyyətləri olduqda nəzərə alına bilər.

Namizədlər Brayl əlifbası və böyük formatda kağızlarla və ya oxucu ilə təmin edildikdə 50%-dən çox əlavə vaxtın verilməsinə ehtiyac qalmır. Namizədin kəskin görmə pozğunluğu olduqda, yəni namizəd hətta Brayl əlifbasından oxumaqda belə çətinlik çəkdikdə istisna hal kimi 50%-dən çox əlavə vaxt verilə bilər.  

Təlimata əsasən, eyni kateqoriyaya aid bir və bir neçə namizəd sağlamlıq vəziyyətindən asılı olaraq imtahan mərtəbəsində və ya imtahan binasının birinci mərtəbəsində ayrıca zalda əyləşdirilə bilər.  

Bundan başqa, yalnız cavabları qeyd edən nəzarətçi (scriber) - namizədin diktə etdiyi imtahan suallarının cavablarını cavab vərəqinə (cavab kartına) yazmağa, kodlaşdırmağa məsul olan şəxsdir. Yalnız cavabları qeyd edən şəxsin köməyindən namizəd yaza bilmədikdə və ya ona ayrılmış əlavə vaxt ərzində belə cavabları çatdırıb qeyd edə bilmədikdə istifadə edə bilər.  

Namizədin düzgün yazı keyfiyyətinin, orfoqrafiya, durğu işarələrinin və qrammatika üzrə biliyinin yoxlandığı fənlər üzrə keçirilən imtahanlarda cavabları qeyd edən şəxsin köməyindən istifadə edilməyə və 50%-dək əlavə vaxtın təyin olunmasına icazə verilə bilər.  

Oxucu və cavabları qeyd edən nəzarətçi – bu məsul şəxs qaydaları və sual kitabçasında verilən tapşırıqları namizəd üçün oxuyan və onun cavab kartında və ya cavab vərəqində qeyd edən, kodlaşdıran şəxsdir. Namizədlə ünsiyyətdə olarkən adi, özünə xas səslə, sakit, aydın və tələsmədən danışır. Yüksək səs tonlarından istifadə etmir. Namizədin istədiyi fəndən başlamaqla tapşırıqları və varsa həmin tapşırıqlara aid cavab variantlarını (əgər varsa) intonasiya ilə, tələsmədən, zərurət olduqda təkrar-təkrar, digər namizədlərə mane olmadan oxuyur. Namizədin seçdiyi cavab variantını sual kitabçasında diqqətlə işarələyir və qeydlər aparır. Termin, düstur və işarələrin oxunması zamanı çətinlik çəkdikdə imtahan rəhbərinə müraciət edir. Vaxt bölgüsünü doğru aparır və nəzərdə tutulan müddət ərzində bütün test tapşırıqlarını namizəd üçün oxuyur və cavablarını cavab kartında kodlaşdırır və ya cavab vərəqinə yazır. Oxucu və cavabları qeyd edən nəzarətçi akkreditasiyadan keçmiş və təlimi müvəffəqiyyətlə başa vurmuş şəxs olmalıdır, imtahan keçirilən fənnə aid lüğət və terminlərə bələd olması üçün fənn üzrə biliyə malik olmalıdır,  xarici dil üzrə keçirilən imtahanda həmin dilin qrammatik qaydalarını yaxşı bilməlidir.  

İmtahanda vaxt itkisinin fərqinə vara bilməyən, diqqət yayğınlığı olan, davamlı diqqətini toplaya bilməyən diqqət çatışmazlığı, hiperaktivlik və diqqət yayğınlığı sindromundan əziyyət çəkən namizədlər işarə verən şəxsin (prompter) köməyindən istifadə edə bilərlər. Həmin şəxs namizədə hansı səhifədə və ya hansı tapşırıqda qaldığını fiziki şəkildə (işarə ilə) göstərə bilər. Məsələn, Arif adlı Asperger sindromlu (autizmli) namizəd vaxt itkisinin fərqinə vara bilmir, bu zaman işarə verən şəxs namizədə adı ilə müraciət edərək “suala bax, imtahanın bitməsinə 15 dəqiqə vaxt qalıb” deyir. Növbəti nümunə: Diqqət pozğunluğu olan namizəd bir neçə dəqiqə işlədikdən sonra diqqəti yayınır, məsələn, pəncərədən çölə baxır, bu halda işarə verən şəxs namizədin adını çəkərək diqqətini sual kitabçasına yönəldir.

Təlimatda sağlamlıq imkanları məhdud şəxslər üçün səsli oxuma, surdopedaqoq dəstəyi, praktik köməkçi də nəzərdə tutulur.  

Namizədin sağlamlıq vəziyyəti imtahan zalında iştirak üçün qənaətbəxş olmadıqda, psixi və emosional pozğunluqdan əziyyət çəkdikdə namizədə imtahan binasında deyil, öz ünvanında və ya xəstəxanada imtahan keçirilməsinə icazə verilə bilər.  

Görmə qüsuru olan namizədlər üçün yuxarıda sadalanan üsullar əlverişsiz olduqda hər namizəd üçün fərdi kağızlar hazırlana bilər. Standart formatda olan kağızlar aşağıdakılardır:

- A4 formatda 18 şrift ölçüdə;

- A3 formatda 24 şrift ölçüdə;

- A4 formatda 24 şrift ölçüdə;

- A3 formatda 36 şrift ölçüdə;

- brayl əlifbası ilə çap edilən kağızlar.
Prezident Xocavəndin Vəng kəndinin Çinarlı adlandırılması ilə bağlı qanunu təsdiqləyib
İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə müvəqqəti xüsusi idarəetmə yaradılır - fərman
Azərbaycanda bir gündə COVİD-19-a yoluxanların sayı 1000-i keçdi
Alman mətbuatı Ermənistan rəhbərliyini ifşa etdi
Oktyabrın 30-a hava proqnozu
Xəbər lenti
29/10/2020 [18:39]:
Prezident Xocavəndin Vəng kəndinin Çinarlı adlandırılması ilə bağlı qanunu təsdiqləyib
29/10/2020 [18:27]:
Neft ucuzlaşdı
29/10/2020 [18:21]:
Milli Kitabxanada “Məhəmməd Hadi” adlı sərgi virtual rejimdə istifadəçilərə təqdim olunub
29/10/2020 [18:02]:
İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə müvəqqəti xüsusi idarəetmə yaradılır - fərman
29/10/2020 [17:58]:
Putin: Biz əvvəldən 5, üstəgəl 2 rayonun Azərbaycana qaytarılması imkanlarından çıxış edirdik...
29/10/2020 [17:53]:
Fransa kuboku dayandırılıb
29/10/2020 [17:41]:
Ermənilərin Goranboyu atəşə tutması nəticəsində ölən şəxsin kimliyi məlum olub - rəsmi
29/10/2020 [17:12]:
Azərbaycanda bir gündə COVİD-19-a yoluxanların sayı 1000-i keçdi
29/10/2020 [16:49]:
Alman mətbuatı Ermənistan rəhbərliyini ifşa etdi
29/10/2020 [16:07]:
Oktyabrın 30-a hava proqnozu
29/10/2020 [16:02]:
Rusiya avqustda Türkiyənin ən böyük qaz tədarükçüsü olub
29/10/2020 [15:44]:
Hikmət Hacıyev: “2-ci Dünya müharibəsindən sonra ilk dəfədir ki, böyük şəhərlərə “SCUD” raketləri atılır”
29/10/2020 [15:32]:
Bərdə qatilləri məhv edilib - rəsmi
29/10/2020 [15:21]:
İnformasiya açıqlığı vətəndaşlara necə kömək edə bilər?
29/10/2020 [15:20]:
Dövlət rəsmilərinin və xarici diplomatların getdiyi Tərtər şəhəri atəşə tutuldu
29/10/2020 [14:59]:
Türkiyədən Azərbaycana idxalın həcmi 45 faiz artıb
29/10/2020 [14:18]:
Ermənistanın iki Su-25 təyyarəsi məhv edilib - rəsmi
29/10/2020 [13:16]:
Türkiyə Suriyada PKK-ya qarşı əməliyyatlara başlaya bilər - Ərdoğan xəbərdarlıq etdi
29/10/2020 [12:23]:
"Sentyabrın 27-dən indiyədək 90 dinc sakin erməni terrorunun qurbanı olub" - baş prokuror
29/10/2020 [11:23]:
Pakistan Milli Assambleyası Ermənistan təcavüzünü pisləyən qətnamə qəbul edib
29/10/2020 [10:37]:
Xocalı soyqırımının uşaqları Putin, Tramp və Makrona məktub yazdılar
29/10/2020 [09:32]:
İlham Əliyev: Minsk qrupu özünü doğrultmadı
28/10/2020 [23:27]:
Tramp 48 saatda 11 mitinq keçirməyə hazırlaşır
28/10/2020 [23:01]:
İlham Əliyev Türkiyə xalqını Cümhuriyyət bayramı münasibətilə təbrik edib
28/10/2020 [22:42]:
"Türkiyə ilə Rusiyanın yaxınlaşması regional təhlükəsizliyin mühüm amilidir" - Prezident
Bütün xəbərlər...
Həftənin ən çox oxunanları
“The Jerusalem Post”: Azərbaycanda yaşayan yəhudilər Qarabağda gedən haqq savaşında qələbə üçün dua edirlər...
Azərbaycanlı gənc Avropa İttifaqının saytında Paşinyanı ifşa etdi
Prezident: "Zəngilan, Cəbrayıl, Qubadlı rayonlarının bir neçə kəndi və Qubadlı şəhəri işğaldan azad olunub"
İlham Əliyev generallarla operativ müşavirə keçirdi - tam mətn
Türkiyədə Polad Həşimovun adı verilən parkın açılışı oldu
"Bərdəyə hücumu lənətləyirik" - Türkiyə XİN
Ali Baş Komandan: "Biz təkbaşına vuruşuruq, təkbaşına!"
Prezident işğaldan azad edilən ərazilərdə aktlaşdırma aparmaq tapşırığı verib
ABŞ-ın Azərbaycandakı Səfirliyi terror xəbərdarlığı edib
Ərdoğan Fransa prezidentinin psixi müalicəyə ehtiyac duyduğunu bildirdi
İstiqlal.az-ın arxivi
"İstiqlal.az"
Xəbər Portalı
e-mail: istiqlal.mmc@gmail.com
Copyright©2013 "İstiqlal.az" MMC
Materiallardan istifadə zamanı
www.istiqlal.az saytına
istinad zəruridir
X

Bəyənin və "İstiqlal.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin