Təkcə şişirdilmiş xərclərdən yox, həm də lazımsız xərclərdən qurtulmaq lazımdır - təhlil

18/10/2019 [10:47] - İqtisadiyyat (287)



Prezident İlham Əliyev iqtisadi məsələlərə həsr edilmiş müşavirədəki çıxışında xərcləri şişirdərək büdcə vəsaitlərini mənimsəyənlər barədə də danışıb.

 Dövlət başçısı deyib ki, hər ilin sonunda büdcə müzakirə olunarkən, sifarişlər göndərirlər: “Özü də orada şişirdilmiş rəqəmlər öz əksini tapır, havadan götürülmüş rəqəmlər. Onlardan soruşanda ki, misal üçün bənd tikmək, yol çəkmək, kabel çəkmək bu qədər vəsait barədə rəqəmi haradan götürürsən!? Havadan. Sonra araşdırma aparılır, görünür ki, şişirdiblər. Nəyə görə şişirdiblər? Aydın məsələdir nəyə görə. Buna da son qoyulmalıdır”.

Təbii ki, büdcə xərclərinin şişirdilməsi korrupsiyanın əsas qaynaqlarından biridir. Prezidentin bu məsələni xüsusi qabartması onu göstərir ki, hökumət korrupsiya risklərini minimuma endirməkdə israrlıdır və büdcə müzakirələri ərəfəsində bu məsələnin gündəmə gətirilməsi təsadüfü deyil.  Gələn il sosial xərclərin 5 milyard manata yaxı artıımı nəzərdə tutulub.  Büdcə xərclərini optimallaşdırmaqla bu vəsaitin bir qismini rahatlıqla əldə etmək olar.

Bir neçə il əvvəl investisiya layihələrini araşdırırdım. Bəli oldu ki, keçmiş MTN-nin inzibati binasının təmirinə 100 milyon, Statistika Komitəsinin inzibati binasının təmirinə isə cəmi 200 min manat ayrılıb. Təbii ki, real rəqəm 200 min idi, 100 milyon isə sabiq MTN başçısı Eldar Mahmudovun hakimiyyətdəki nüfuzuna görə ayrılan və dəfələrlə şişirdilmiş məbləğ idi.

Ümumiyyətlə, heç bir dövlət qurumu növbəti il üçün büdcə sifarişini cari ildəki qədər və ya ondan  az vermir, əksinə mümkün qədər artıq istəyir. Ancaq heç nəyin dəyişmədiyi halda xərclərin  artımını əsaslandıra bilmirlər. Eyni zamanda şişirdilmiş yox, həm də lazımsız xərclərdən də imtina etmək lazımdır. Hansı məntiqlə orta aylıq əmək haqqı 585 manat olan ölkədə məmur 50-100 minlik xidməti avtomobildə gəzməlidir? Məmurun xidməti avtomobilinin qiymət orta statistik azərbaycanlının istifadə etdiyi avtomobildən baha ola bilməz – təxminən 15-20 min qiyməti olan avtomobillər xidməti avtomobil üçün yetərlidir. Və yaxud da dövlət qrumlarının yerləşdiyi inzibati binalar niyə hər il əsaslı təmir olunmalıdır?

Prezident müşavirədə onu da deyib ki, bu məsələni təkcə Maliyyə və İqtisadiyyat nazirliklərinin boynuna atmaq olmaz, eyni zaman da hökumət də nəzarətçi kimi şişirdilmiş bütün o rəqəmləri təhlil etsinlər və real rəqəmləri müəyyənləşdirsinlər.

Təbii ki, Maliyyə Nazirliyi dövlətin maliyyə axınlarına məsul qurum kimi şişirdilmiş rəqəmlərdə maraqlı deyil. Əksinə, bir qayda olaraq imkan daxilində minimal xərcənmədə maraqlı olur. Bu tendensiyanı – yəni “pul davasını” adətən parlamentin komitələrində keçirilən büdcə müzakirələrində tam çılpaqlığı ilə müşahidə etmək olur. Aidiyyəti qurumların nümayəndələri bir yana, həmin qurumlara lobbiçilik edən deputatların büdcədən daha çox vəsait qoparmaq üçün yarışa girmələri həmin iclasda iştirak edən jurnalistlərin və ictimaiyyətin gözü qarşısında baş verir. Maliyyə Nazirliy isə hər dəfə büdcənin məqsədli və səmərəli xərclənməsində israrlı olduğunu nümayiş etdirir, ərköyün büdcə təşkilatlarını büdcə intizamına dəvət edir. Ən azından bu maliyyə nazirinin Milli Məclisin iclaslarında həmin “deputat lobbiçi”lərə verdiyi cavablarda açıq şəkildə sezilir.

Eyni zamanda, Maliyyə Nazirliyinin təklifi ilə 2018-ci ildə «Büdcə sistemi haqqında» qanuna dəyişiklik edildi. Dəyişikliyə əsasən, 2019-cu büdcə ilindən başlayaraq xərclərin orta və uzunmüddətli idarə edilməsi üzrə yeni büdcə qaydası tətbiq edilir. Qaydanın tətbiqi dövlət büdcəsinin neft gəlirlərinin dəyişkənliyindən asılılığının azaldılmasına hesablanıb. Eyni zamanda da bu qaydalar neftin bahalaşmasından sevinib xərcləri şişirdən qurumların korrupsiya ehtiraslarının cilovlanmasına hesablanıb.  Ancaq siyasi iradə olmadan bu məsələnin kompleks həllinə nail olmaq mümkün deyildi və son müşavirədə də siyasi iradə ortaya qoyuldu.

Qadir İBRAHİMLİ
Azərbaycanın Ukraynadakı səfiri söz azadlığına qarşı
Qod Nisanov Moskvada ermənilərlə üz-üzə - Bakıda isə onun yaxınlarına qarşı qanunsuzluq edirlər
Vəziyyət pisdir və daha da pis olacaq - nə etməli?
Ata-anasını itirmiş qız 500 manat borca görə imtahana buraxılmır - təfsilat
Bakıda koronavirusa yoluxma ən çox hansı rayonda qeydə alınıb? - statistika
Xəbər lenti
03/08/2020 [23:57]:
Paytaxtda və ətraf regionda yenidən ciddi məhdudiyyətlər tətbiq olunacaq
03/08/2020 [21:36]:
BNA: Xəttə az avtobus çıxaran daşıyıcıya qarşı ən sərt tədbir görüləcək
03/08/2020 [20:54]:
"Neftçi" və "Qarabağ"ın sabiq məşqçisi "Valensiya"da işləyəcək
03/08/2020 [18:57]:
"Microsoft" Trampdan çəkinərək “TikTok”u almaqdan vaz keçdi
03/08/2020 [18:32]:
Məktəblər sentyabrda açılacaq?
03/08/2020 [17:33]:
Türkiyədə sağlam qida məhsulları tədarükü üçün ciddi tədbirlər görülür
03/08/2020 [17:30]:
Çimərliklər bu saatadək açıq olacaq
03/08/2020 [17:15]:
Rayonlara getməyə icazə veriləcək?
03/08/2020 [17:14]:
Sahibkarlara 250 manat yardım veriləcək
03/08/2020 [16:16]:
Azərbaycanda karantin rejimi yumşaldılır - Avqustun 5-dən bu dəyişikliklər olacaq
03/08/2020 [16:10]:
Yubilyar kino xadimləri təbrik edilib
03/08/2020 [15:50]:
Söz azadlığına qarşı olan səfirin məhkəməsi başlayır
03/08/2020 [15:29]:
Azərbaycanın qızıl ixracından gəlirləri 22% artıb
03/08/2020 [15:25]:
Jurnalist aclıq aksiyasını davam etdirir
03/08/2020 [14:37]:
Dünyanın iki ölkəsində yeni kütləvi infeksiya yayıldı
03/08/2020 [14:29]:
Çin hökuməti Azərbaycana tibbi ekspertlər qrupu göndərir
03/08/2020 [13:25]:
“Çelsi” “Bavariya” ilə oyun öncəsi itkilərlə üzləşib
03/08/2020 [12:36]:
İki bacı 50 ildən sonra koronavirus sayəsində bir-birini tapıb
03/08/2020 [12:15]:
ABŞ fransızlardan 100 milyon dozalıq COVİD-19 peyvəndi alır
03/08/2020 [11:49]:
Yaponiyada ABŞ hərbçiləri arasında koronavirusa yoluxanların sayı artır
03/08/2020 [11:12]:
Türkiyə və İspaniya freqatları Egey dənizində...
03/08/2020 [10:48]:
Belarusda koronavirusa yoluxanların sayı 68 mini ötdü
03/08/2020 [10:00]:
"Barselona" Rakitiçi satır
02/08/2020 [23:59]:
"Messini ya yuxumda, ya da Playstationda dayandıra bilərəm"
02/08/2020 [21:56]:
"Seçkilər əvvəldən planlaşdırıldığı kimi 3 noyabrda keçiriləcək"
Bütün xəbərlər...
Həftənin ən çox oxunanları
Türkiyədə erməni müğənninin konserti ləğv olundu
Azərbaycanda benefisarlar haqda niyə danışılmır?
Hərb tariximiz Azərbaycan muzeylərində
İyunda Azərbaycanın yeyinti məhsulları ixracı artıb
Alimlər: Pandemiyaya səbəb olan koronavirusun əcdadı Çində 40-70 il əvvəl ortaya çıxıb
“Fitch”: Bu ilin sonuna Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 38,3 mlrd. dollar təşkil edəcək
Azərbaycanın Ukraynadakı səfiri söz azadlığına qarşı
BMT pandemiya zamanı turizm sektorunun itkilərini hesablayıb
Xoca Əhməd Yasəvinin məqbərəsi bərpa edilib
Azərbaycanda Qurban bayramı qeyd edilir
İstiqlal.az-ın arxivi
"İstiqlal.az"
Xəbər Portalı
e-mail: istiqlal.mmc@gmail.com
Copyright©2013 "İstiqlal.az" MMC
Materiallardan istifadə zamanı
www.istiqlal.az saytına
istinad zəruridir
X

Bəyənin və "İstiqlal.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin