Gizli iqtisadiyyat leqallaşmağa başlayır – təhlil

26/04/2019 [12:24] - İqtisadiyyat (503)



Maliyyə Nazirliyi ilin birinci rübündə büdcənin gəlir və xərclər üzrə proqnozların icra vəziyyətini açıqlayıb.

2019-cu ilin birinci rübündə dövlət büdcəsinin gəlirləri  5 milyard 440 milyon  manat, xərcləri isə 5 milyard 40 milyon manat olub. Bununla da, ilin ilk 3 ayında büdcədə 403,8 milyon manat profisit (gəlirlərin xərcləri üstələməsi) yaranmışdır.

Gəlirlərin strukturunun təhlili maraqlıdır. Birinci rübdə büdcə gəlirləri ötən ilin eyni dövrü ilə müqaisədə 876 milyon manat və yaxud 18 faiz artıb. Gəlirlərin 1 milyard 673 milyon manatını Vergilər Nazirliyi yığıb. Vergi yığımları ötən illə müqayisədə 236 milyon manat  və ya 17 faiz artıb. Vergi yığımlarında qeyri-neft sektorunun payının 70 faizə yaxınlaşmasını da müsbət tendensiya kimi dəyərləndirmək olar. 

Gömrük Komitəsinin yığımları isə rekord həddə qədər artıb 287 milyon manat və yaxud 40 faiz. Hər iki mənbə üzrə gəlirlərin artımı vergi-gömrük sistemində qeydiyyat sisteminin təkmilləşdirilməsi və gizli iqtisadiyyatın leqallaşdırılması il bağlıdır. Təbii ki, dövlət büdcəsinin qeyri-neft sektorunda sabit maliyyə qaynaqlarının artması yaxşı əlamətdir. Ancaq təəssüf ki, gizli iqtisadiyyatın  əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaq hələ mümkün olmayıb. Vergi və gömrük yığımlarındakı artımlar bu gizli potensialın yalnız bir hissəsir.

 Təbii ki, gizli iqtisadiyyatın sıfırlanacağını tələb etmək mümkün deyil. Hətta ABŞ və Avropada da bu məsələ aktualdır.  ABŞ-da gizli iqtisadiyyatın çəkisi ABŞ-da 10, Avropa Birliyi ölkələrində 8-14 faiz arasında dəyişir.  Beynəlxalq təşkilatların hesablamalarına görə, Azərbaycanda bu göstərici 40 faizə yaxındır. Vergi və gömrük xidmətində qısamüddətli dəyişikliklər də göstərdi ki, gizli iqtisadiyyatın  çəkisi yüksəkdir.  Prezident İlham Əliyev də 2018-ci ilin yekunları ilə bağlı Nazirlər Kabinetinin genişləndirilmiş iclasında bidirdi ki,  “kölgə iqtisadiyyatına qarşı həm inzibati, həm də institusional yollarla, o cümlədən islahat yolu ilə mübarizə aparırıq və aparmaq lazımdır”.

Təbii ki, prosesin artıq başlanması özü müsbət haldır ilkin nəticələr də pis deyil. Gizli iqtisadiyyatın leqallaşması hesabına birinci rübdə ötən ilin eyni dövrü ilə müqyisədə 523 milyon manat (Vergilər Nazirliyi üzrə 236, Gömrük Komitəsi üzrə 287 milyon manat) çox vəsait yığılb, 403,8 manat profisit yaranıb. Bu artımlar artıq sosial layihələrin maliyyələşdirilməsini dəstəkləyir. 

Məsələn, prezidentin  minimum əmək haqqı və pensiyanın, təqaüd və müavinətlərin artırılması ilə bağlı sərəncamlarının maliyyə tutumuna (882 milyon manatdır) yaxın bir məbləğdir.  Artıq bu məbləğin 403,8 manatı və yaxud 46 faizə yaxını artıq yığılıb. Gizli iqtisadiyyatın leqallaşdırılması davamlı olarsa, ilin sonuna qədər heç bir büdcə kəsirinə getmədən artımlar büdcənin indiki imkanları daxilində maliyyələşəcək.

Qadir IBRAHIMLI

DTX-nin Neftçala əməliyyatından hər bir vəzifəli şəxs nəticə çıxarmalıdır - Qüdrət Həsənquliyev
DTX Neftçaladakı əməliyyatla bağlı məlumat yaydı - 6 nəfər həbs edilib
Xocalı soyqırımı bağlı Dənizli şəhərində silsilə tədbirlər keçiriləcək
Əfv Komissiyasında tərkibində dəyişiklik gözlənilir- Mehdiyev və Axundova yola salınır
28-ci saylı Sabunçu seçki dairəsindən 6 namizədin birgə bəyanatı
Xəbər lenti
23/02/2020 [13:14]:
“Bəzi futbolçular tapşırıqlarımı maksimum yerinə yetirmədilər”
23/02/2020 [12:55]:
Emmanuel Makron: “İdlibdəki situasiya Avropada yeni miqrasiya böhranı yaradacaq”
23/02/2020 [12:17]:
Koronavirus fəlakətinin miqyası böyüyür: İtaliyada 10 şəhər karantinə alındı
23/02/2020 [11:42]:
Məşhur bank müştərilərinə kələk gəldi - 3 milyard dollar cərimələndi
23/02/2020 [11:18]:
Əfqanıstan hökuməti Talibana qarşı əməliyyatları dayandırdı
23/02/2020 [10:39]:
Türkiyə Suriya ilə sərhədə ağır silah yerləşdirdi
23/02/2020 [10:00]:
Ərdoğan: “Biz öz yol xəritəmizi müəyyənləşdirdik”
22/02/2020 [23:59]:
Rusiya və Türkiyə Müdafiə nazirləri İdlibi müzakirə ediblər
22/02/2020 [22:52]:
Elmar Baxşıyev: "Optimal oyunumuzu hələ tapa bilmirik"
22/02/2020 [21:30]:
Mitinqlərdə 100-ə yaxın adam saxlanıldı
22/02/2020 [20:48]:
İlham Əliyev estoniyalı həmkarını təbrik edib
22/02/2020 [20:44]:
Çempionlar Liqasında həftənin futbolçusu açıqlandı
22/02/2020 [19:50]:
İnvestisiya banklarının gəliri son 12 ildə ən aşağı səviyyəyə düşdü
22/02/2020 [19:20]:
Azərbaycan Prezidenti Yaponiya İmperatoruna təbrik məktubu göndərib
22/02/2020 [18:43]:
Avropada inflyasiya sürətləndi
22/02/2020 [18:12]:
İlham Əliyev Müqəddəs Taxt-Tacın dövlət katibi ilə görüşüb
22/02/2020 [17:39]:
Güclü yağışlar nəticəsində Cakarta növbəti dəfə su altında qalıb
22/02/2020 [16:46]:
İrəvan Teatrı qastrol səfərinə hazırlaşır
22/02/2020 [15:50]:
73 seçki məntəqəsinin nəticələri ləğv edildi - SİYAHI
22/02/2020 [15:36]:
"Fənərbağça" dünya çempionu ilə yollarını ayırdı
22/02/2020 [14:24]:
Koronavirusdan yenə onlarla ölüm hadisəsi baş verdi
22/02/2020 [13:51]:
Səfir: “Ötən il Küveytdən Azərbaycana 50 mindən çox turist gəlib”
22/02/2020 [13:50]:
Musiqili Teatrda “Beş manatlıq gəlin” komediyasının premyerası olacaq
22/02/2020 [13:17]:
Həbsxanada qiyam, ölənlər və yaralananlar var
22/02/2020 [12:59]:
Azər Qərib: “80 yaşımda deputat olmaq arzum yaransa…”
Bütün xəbərlər...
Həftənin ən çox oxunanları
Əfv Komissiyasında tərkibində dəyişiklik gözlənilir- Mehdiyev və Axundova yola salınır
28-ci saylı Sabunçu seçki dairəsindən 6 namizədin birgə bəyanatı
Pakistanın axtarışa verdiyi şəxs Bakı aeroportunda tutuldu
Bakıda 32 yaşlı kişi dəm qazından boğulub
Neftçalanın həbs olunan İH başçısı kimdir və niyə həbs edilib?
“Bakcell” beynəlxalq konfransın keçirilməsinə dəstək göstərdi
Neftçalanın icra başçısı vəzifəsindən azad edildi - SƏRƏNCAM
143 milyon manat aliment ödənilib
Xaricilər Azərbaycanı öyrənir: yeni innovativ platforma hazırlanıb
Xocalı faciəsinə həsr edilmiş “Soyqırımı” adlı tədbir keçiriləcək
İstiqlal.az-ın arxivi
"İstiqlal.az"
Xəbər Portalı
e-mail: istiqlal.mmc@gmail.com
Copyright©2013 "İstiqlal.az" MMC
Materiallardan istifadə zamanı
www.istiqlal.az saytına
istinad zəruridir
X

Bəyənin və "İstiqlal.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin