Azərbaycanın investisiya reytinqi dəyişməlidir?- təhlil

12/03/2019 [10:09] - İqtisadiyyat (95)



“Fitch” Beynəlxalq Reytinq Agentliyi Azərbaycanda bu il üçün iqtisadi artımla bağlı proqnozunu açıqlayıb.

Proqnoza əsasən bu il Azərbaycanda iqtisadi artım 3,5% təşkil edəcək. Azərbaycanda ÜDM artımı 2018-ci ildəki 1,3%-dən bu il 3,5%-dək yüksələcək.

“Fitch”in analitikləri Azərbaycanda ÜDM artımını şərtləndirən amilləri açıqlayıb: “Şahdəniz-2” layihəsi çərçivəsində hasil olanacaq qazın ixracı və ölkənin neft sahəsində hasilatın pay bölgüsü sazişinin (AÇG) müddətinin uzadılması ilə bağlı investisiyaların artımı Azərbaycanda ÜDM-in artımını dəstəkləyəcək. "Şahdəniz-2” də hasilatın artması karbohidrogen ixracının çoxalmasına səbəb olacaq ki, bu da əsas ticarət tərəfdaşlarında milli valyutaların dəyərsizləşməsi fonunda idxalın artımını kompensasiya edəcək. Turizm və kənd təsərrüfatı ölkənin qeyri-neft sektorunun inkişafına təkan verəcək. Rusiyadan Azərbaycanın kənd təsərrüfatı məhsullarına tələbatın artması, dayanıqlı turizm sektoru və karbamid istehsalı zavodunun istifadəyə verilməsi qeyri-neft məhsul və xidmətlərinin ixracını stimullaşdıracaq”.

Təbii ki, Beynəlxalq Reytinq Agentliyinin hesablamaları kifayət qədər ciddi və ən əsası isə bir neçə mənbədən təsdiqlənmiş məlumatlara əsaslanır. Burada maraqlı məqam qeyri-neft sektorundakı artım proqnozlarıdır. Hökumət 2015-ci ildən - yəni 122 faizlik devalvasiya şokundan sonra qeyri-neft sektoruna önəm verməyə başladı. 

Dünya Bankının illər öncə hazırladığı hesabata əsasən, post-neft dövründə Azərbaycan iqtisadiyyatının ağırlıq mərkəzi 2 sahənin üzərinə düşəcək - kənd təsərrüfatı və turizim. Məşğul əhalinin 38 faizinin çalışdığı aqrar sektor avtomatik olaraq pos-neft dövründə prioritetə çevrilir. Ölkənin coğrafiyası isə turizmin inkişafını şərtləndirir. Bu baxımdan devalvasiya şokundan sonra neftin qiymətlərində əhəmiyyətli artımın olmasına baxmayaraq hökumət neftdən asılı iqtisadiyyat sindromundan qurtulmaq üçün kənd təsərrüfatı və turizmin inkişafı üçün addımlar atmağa başladı. Turizmlə bağlı ciddi irəliləyişlər artıq var - Bakı, Qəbələ, Şəki-Zaqatala artıq turizm bölgəsinə çevrrilir. 

Aqrar sektorla bağlı isə proseslər çox ləng gedir. Bunun da ciddi səbəbləri var. Ən böyük səbəb isə satış bazarlarının məhdudluğu bağlıdır. Kənd təsərrüfatı istehsalçıları məhsullarını həm daxili, həm də xarici bazarlara çıxartmağa çətinlik çəkirlər. Rusiya bazarlarında Azərbaycanın aqrar məhsullarına təlabatın artması problemin nisbətən aradan qaldırılmasına səbəb olub. Buna görə də indiki zəif imkanları ilə belə aqrar sektor ÜDM-ın artımına öz tövhəsini verə bilib. Satış bazarları problemi həll olunsa, ən başlıcası isə daxildə emal sənayesinə yatırımlar artsa, bu artımlar daha yüksək ola bilər. 

Ümumiyyətlə götürdükdə isə, ÜDM-in strukturunda kənd təsərrüfatı və turizmin payının artması özü müsbət haldır. Bununla belə, hökumət bu sektorların dinamik inkişafı üçün adekvat qərarlar qəbul etməlidir. Çünki indiyədək qəbul edilən qərarlar yetərli olmayıb - bu daha çox aqrar sektora aiddir. 

Bütün bunların fonunda rəsmi Bakı belə hesab edir ki, dünyanın aparıcı reytinq agentlikləri olan “Standard and Poor's”, “Moody's” və  Fitch”in Azərbaycanın kredit reytinqini “BB+” səviyyəsində müəyyən etməsi ədalətli yanaşma deyil. 

Maliyyə naziri Samir Şərifov bu reytinqdən narazlılığını ifadə edib: “Hesab edirik ki, Azərbaycanın reytinqi 1 pillə də yuxarı, yəni əvvəlki “BBB-” səviyyəsində olmalıdır." 

Konkret desək, Samir Şərifov Azərbaycana investisiya reytinqi verilməli olduğunu vurğulayıb: “Çünki Azərbaycan iqtisadi böhrandan sonra problemlərini, xüsusilə borc problemini uğurla həll edib, valyuta ehtiyatları kifayət qədər artıb, odur ki, ölkənin reytinqinin qaldırılması üçün zəmin yaranıb”.

Qeyd edək ki, təkcə ötən il Azərbaycanın  valyuta ehtiyatları 3 milyard dollar artıb və 45 milyard dollara çatıb. Xarici borc 22,8 faizdən 19 faizə düşüb və iqtisadiyyat üçün  kritik həddən 3 dəfə azdır. 

Avropa Birliyinin 1992-ci il Maastrixt razılaşmasına görə, xarici borc ÜDM-in 60 faizindən yuxarı olduqda təhlükəli səviyyə hesab olunur. Əgər xaric borc 1 il ərzində 3 faiz azalıbsa və təhlükəli həddən 3 dəfə azdırsa, onda maliyyə nazirinin kredit reytinqinə yenidən baxılması təklifində haqlıdır. 

Reytinq göstəricilərinin yaxşılaşması isə ölkəyə investisiya axınını stumulaşdıra və biznes mühitini yaxşılaşdıra bilər – o cümlədən də investisiya problemi olan aqrar sektorun maliyyələşdirlməsi baxımından.

Qadir İBRAHİMLİ

Rusiya aviaşirkəti Azərbaycana yeni reyslər açır
Ermənistan hərbçilərin maaşını artırmaqdan imtina etdi
Kasprşik Paşinyanla Dağlıq Qarabağ münaqişəsini müzakirə edib
Xəzər universiteti ittihamlara cavab verdi
Ukraynada diaspor sədrinə qarşı təxribat hazırlanır
Xəbər lenti
25/03/2019 [00:36]:
Azərbaycan millisinin yeni baş məşqçisi jurnalistlərdən futbolçu istədi
24/03/2019 [22:33]:
SOCAR BP ilə Aral dənizində geoloji kəşfiyyat işlərinə başlaya bilər
24/03/2019 [20:44]:
Azərbaycanın Xəzərdə balıq ovu kvotası 33 faiz azaldılıb
24/03/2019 [18:19]:
Azərbaycan və Paraqvay viza rejimi ilə bağlı saziş imzalayıblar
24/03/2019 [16:32]:
"Azərbaycan millisinin müqavimətini qırmaq çox çətin oldu"
24/03/2019 [14:41]:
Türkiyədə əmlaka sahib olan azərbaycanlıların sayı artıb – Rəqəmlər
24/03/2019 [12:38]:
Londonda yüz minlərlə insan Brexit-ə qarşı marşa çıxdı
24/03/2019 [10:26]:
Rusiya aviaşirkəti Azərbaycana yeni reyslər açır
23/03/2019 [23:14]:
Gəncə-Bakı reysində dəyişiklik edilib
23/03/2019 [21:26]:
Qazaxıstanda paytaxtın adı yenidən dəyişdirilib
23/03/2019 [19:38]:
Azərbaycan nefti 67 dollara qədər ucuzlaşıb
23/03/2019 [17:43]:
Polşa-Latviya oyununu azərbaycanlı hakimlər briqadası idarə edəcək
23/03/2019 [16:14]:
Səfir: “Pakistan hər zaman Azərbaycanın yanındadır”
23/03/2019 [15:59]:
Ermənistan hərbçilərin maaşını artırmaqdan imtina etdi
23/03/2019 [14:33]:
Azərbaycanda böyrək köçürülmüş 900-dən çox insan var
23/03/2019 [12:21]:
Kasprşik Paşinyanla Dağlıq Qarabağ münaqişəsini müzakirə edib
23/03/2019 [11:50]:
Xəzər universiteti ittihamlara cavab verdi
23/03/2019 [10:18]:
Ağ Ev: Suriya İŞİD-dən azad edilib
22/03/2019 [23:39]:
Ukraynada diaspor sədrinə qarşı təxribat hazırlanır
22/03/2019 [22:31]:
Zakir Həsənov Pakistanın müdafiə naziri ilə görüşüb
22/03/2019 [21:43]:
“Türk Dünyasına xidmətlərinə görə” mükafatlandırıldılar - təfsilat
22/03/2019 [20:47]:
Rəsmi Bakıdan Paşinyanın bəyanatına sərt reaksiya
22/03/2019 [19:44]:
Dünyanın ən bahalı şəhərləri - siyahı
22/03/2019 [17:36]:
Bakıda bu yollar bağlanır - siyahı
22/03/2019 [15:41]:
Xəzərdə zəlzələ olub
Bütün xəbərlər...
Həftənin ən çox oxunanları
Xəzər universiteti ittihamlara cavab verdi
Deputat: Əli İnsanovun bu çıxışı biabırçılıqdır
İlham Əliyev böyük siyasi dəyişikliklərin anonsunu verdi - sənədlər paketi hazırlanır
İlham Əliyev 3 sərəncam imzaladı - yenilənib
Azərbaycan səfiri 10 banka kürü oğurladı - təfsilat
Hindlilərin rəngarəng Holi bayramı
Vüqar Səfərliyə BMAM-ın ali mükafatı təqdim olundu
Dünyanın ən xoşbəxt ölkəsinin adı açıqlanıb
“Aparıcının efirdə böyük-böyük danışması yolverilməzdir” – MTRŞ
Bu gün İlaxır çərşənbədir
İstiqlal.az-ın arxivi
"İstiqlal.az"
Xəbər Portalı
e-mail: istiqlal.mmc@gmail.com
Copyright©2013 "İstiqlal.az" MMC
Materiallardan istifadə zamanı
www.istiqlal.az saytına
istinad zəruridir
X

Bəyənin və "İstiqlal.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin