2018-ci ildə Azərbaycanın elm sahəsində bir çox əlamətdar hadisələr olub

31/12/2018 [14:07] - Mədəniyyət (218)



Yola salmağa hazırlaşdığımız 2018-ci il Azərbaycanın elm sahəsində bir çox əlamətdar hadisələrlə yadda qaldı.

Trend-in məlumatına görə, bu ildə ölkədə ən böyük elm təşkilatçısı olan Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) prezident və vitse-prezident vəzifələrinə seçkilərin keçirilməsi elm sahəsinin ən böyük hadisələrindən sayıla bilər.

Seçkilərin nəticələrinə əsasən, növbəti 5 il üçün AMEA-nın prezidenti vəzifəsinə qurumun bundan əvvəl də prezidenti olmuş akademik Akif Əlizadə seçilib. Moskva Dövlət Universitetinin Bakı filialının rektoru, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü, professor Nərgiz Paşayeva, AMEA-nın həqiqi üzvləri, akademiklər İbrahim Quliyev, İsa Həbibbəyli, Tofiq Nağıyev, Dilqəm Tağıyev və İradə Hüseynova isə növbəti 5 il üçün vitse-prezident vəzifələrinə seçiliblər. Beləliklə, bu il Akademiyanın vitse-prezidentlərin sayı 6-ya çatdırılıb.

Cari ilin ən mühüm hadisələrindən biri Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 1 noyabr 2018-ci il tarixli "Azərbaycan dilinin saflığının qorunması və dövlət dilindən istifadənin daha da təkmilləşdirilməsi ilə bağlı tədbirlər haqqında” fərmanı olub. Bu fərman Azərbaycanın dövlət dilinin saflığının qorunması və işlək mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi baxımından qarşıya daha məsuliyyətli vəzifələr qoyub.

Prezident fərmanı ilə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Dil Komissiyası yanında Monitorinq Mərkəzinin yaradılması nəzərdə tutulur. "Azərbaycan dilinin saflığının qorunması və dövlət dilindən istifadənin daha da təkmilləşdirilməsi ilə bağlı tədbirlər haqqında” fərman reklam siyasətinə də yenidən baxmağı tələb edir.

Dövlət Dil Komissiyası yanında Monitorinq Mərkəzinin fəaliyyətinin mətbuat və nəşriyyat işi sahəsində, reklam bazarında dil faktorlarına münasibət üzrə ardıcıl, sistemli və professional nəzarətin həyata keçirilməsi baxımından faydalı olacağı gözlənilir.

2018-ci ili gərgin keçən müzakirələri ilə yaddaşlarda saxlayan məsələlərdən biri də Azərbaycan dilinin orfoqrafiya qaydalarının yenidən hazırlanması ilə bağlı olub. İlkin variantda cəmiyyətə 69 maddə ilə təqdim edilən Azərbaycan dilinin yeni orfoqrafiya qaydaları layihəsində "İsgəndər", "əsgər", "alqı-satqı" kimi sözlərin yazılış qaydasının dəyişdirilməsi, qoşa “y” samiti ilə yazılan sözlərdə bir “y” samitinin ixtisar edilməsi, "Rəbb" və "Tanrı" sözlərinin böyük hərflə yazılması və s. müddəalar öz əksini tapsa da, bu təkliflərin hamısı qəbul edilmədi. Bir neçə ay davam edən gərgin müzakirələrdən sonra layihə Nazirlər Kabinetinə təqdim edilib.

Azərbaycan dilində sözlərin yazılışı üçün əsas baza hesab edilən bu qaydaların təsdiqlənməsi nəticəsində Azərbaycan dilindəki 100 mindən çox sözün maksimum 1000-nin orfoqrafiya qaydaları əsasında yenilənməsi tələb olunacaq.

Qaydalar təsdiqləndikdən sonra sonuncu dəfə 2013-cü ildə nəşr edilən orfoqrafiya lüğətinin yenidən çap edilməsi nəzərdə tutulur ki, bunun da 2019-cu ildə baş tutacağı təxmin edilir.

Cari ildə ölkəmizin tanınmış dilçi alimlərinin cəlb olunması ilə müstəqillik mərhələsinin tələbləri əsasında müasir Azərbaycan dilinin qrammatikasının yenidən yazılmasının vacibliyi məsələsi də gündəmə gəlib. Bu məqsədlə 2018-ci ildə Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunda "Müasir Azərbaycan dilinin qrammatikası” kitabının plan-prospekti hazırlanıb.

Bu il bir çox alimlərin əməkhaqlarının artırılması ilə bağlı da əhəmiyyətli addımlar atıldı. 2018-ci ilədək yalnız ali məktəblərdə çalışan dosent və professorların əməkhaqlarına elmi ada görə əlavələr edildiyi halda, "Elm haqqında" qanunun tətbiqi ilə əlaqədar bu ildən həmin əlavələr AMEA sistemindəki elmi müəssisələrdə çalışan alimlərə də şamil edilib.

Vidalaşmağa hazırlaşdığımız ilin ən maraq doğuran məsələlərindən biri də repressiya qurbanı olmuş şair Mikayıl Müşfiqin qalıqlarının tapılması haqqında iddiaların səslənməsi oldu. Bu məlumatların araşdırılması məqsədilə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin tapşırığına əsasən işçi qrup yaradıldı ki, bu qrupa da Mikayıl Müşfiqin qalıqlarının aşkar edilməsi ilə bağlı KİV-lərdə gedən məlumatların öyrənilməsi, müvafiq arxiv materiallarının araşdırılması, şairə məxsus olduğu ehtimal edilən qalıqların DNK analizinin keçirilməsi və digər zəruri tədbirlərin görülməsi ilə əlaqədar tapşırıqlar verilib.
Fransa Azərbaycana yeni səfir təyin etdi
Azərbaycanın xarici borcu son 1 ildə 680 milyon dollar azalıb - təhlil
Azərbaycan və Rusiya arasında dəmir yolu ilə sərnişindaşıma artıb
Cəbrayıl və Füzuli rayonlarının işğalından 26 il ötür
FHN: Bakıda taxta bazarındakı yanğın söndürüldü-yenilənib
Xəbər lenti
23/08/2019 [22:16]:
Ali məktəblərə qəbul olunanların 89 faizi qeydiyyatdan keçib
23/08/2019 [21:28]:
İrana hücum üçün İsrail dronları Azərbaycana daşınır? - açıqlama
23/08/2019 [20:47]:
Netanyahu da İranla bağlı tapşırıq verdi
23/08/2019 [19:58]:
“Azərbaycanda pambıqçılıq böyük potensiala malikdir”- – İnam Kərimov
23/08/2019 [18:36]:
NATO ölkələri hərbi xərcləri 100 milyard dollar artırırlar
23/08/2019 [17:48]:
Fransa məhkəməsinə müraciət edən azərbaycanlı mühacirlərin sayı azalıb
23/08/2019 [16:57]:
Azərbaycanda internetin nüfuz səviyyəsi 79% təşkil edib
23/08/2019 [16:23]:
Fransa Azərbaycana yeni səfir təyin etdi
23/08/2019 [16:02]:
Azərbaycanın xarici borcu son 1 ildə 680 milyon dollar azalıb - təhlil
23/08/2019 [15:41]:
Azərbaycanın aviasiya şirkətləri böyük məbləğdə zərərə məruz qalıblar
23/08/2019 [15:28]:
SOCAR-ın vitse-prezidenti ilə bağlı yazı reallığı əks etdirmir - təkzib
23/08/2019 [15:11]:
Səfir: “Hökumətin verdiyi son qərar tamamilə Hindistanın yenidən qurulmasının daxili məsələsidir”
23/08/2019 [14:26]:
Avqustun 24-ə hava proqnozu
23/08/2019 [13:38]:
“İnterpol”un axtardığı Almaniya vətəndaşı Azərbaycanda yaxalandı
23/08/2019 [12:43]:
İran filmi "Oskar"a təqdim olunacaq
23/08/2019 [11:36]:
“Körfəzdə müharibəni başlayan biz olmayacağıq” - Məhəmməd Cavad Zərif
23/08/2019 [10:21]:
Azərbaycan və Rusiya arasında dəmir yolu ilə sərnişindaşıma artıb
23/08/2019 [09:00]:
Cəbrayıl və Füzuli rayonlarının işğalından 26 il ötür
23/08/2019 [00:42]:
"Qarabağ" uduzdu
23/08/2019 [00:00]:
FHN: Bakıda taxta bazarındakı yanğın söndürüldü-yenilənib
22/08/2019 [23:32]:
Böyük Britaniya Putin haqda film çəkəcək
22/08/2019 [22:43]:
Azərbaycan XİN BMT Baş katibinə etiraz məktubu göndərdi
22/08/2019 [21:28]:
“Neftçi” bəyanat yayıb
22/08/2019 [20:31]:
Müəllimlərin işə qəbulu üzrə müsahibə mərhələsi sabah başa çatacaq
22/08/2019 [19:23]:
Əliməmməd Nuriyev: Ermənilərin avantürist təşəbbüsünün qarşısı alınmalıdır
Bütün xəbərlər...
Həftənin ən çox oxunanları
Vaqif Əliyevin ailə biznesi: Hindistanlı Hema, onlarla yeni şirkət, böyük işlər...
"Relax", "Binə" "Sədərək" - iri biznesin vergi ödəmələri təftiş edilir
Daha bir rayona yeni polis rəisi təyin edilib
Baş Prokurorluq Norveçdən nümunə götürməyi təklif edir
Deputat İqbal Məmmədovun oğlu həbs edildi
Peterburq bazarında azərbaycanlıların iştirakı ilə atışma - yaralılar var
SOCAR-ın vitse-prezidenti ilə bağlı yazı reallığı əks etdirmir - təkzib
Atambayevin həbs qoyulan əmlakları - siyahı
Keçmiş nazir müavini Əsgərovun və oğlunun yeni əməlləri üzə çıxdı
MTN eyni silahlarla həm sabiq naziri, həm də Pərviz Həşimlini şərləyib - təfsilat
İstiqlal.az-ın arxivi
"İstiqlal.az"
Xəbər Portalı
e-mail: istiqlal.mmc@gmail.com
Copyright©2013 "İstiqlal.az" MMC
Materiallardan istifadə zamanı
www.istiqlal.az saytına
istinad zəruridir
X

Bəyənin və "İstiqlal.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin