Unutmayaq və unutdurmayaq! - layihə

08/10/2018 [16:36] - Mədəniyyət (198)



Sədri olduğum “Ziyalı Ocağı” İctimai Birliyi bu il bir çox müzakirəsini tələb edən, unudulması mümkün olmayan proyektlərə imza atdı. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyə yardımı ile birliyimizin təklif etdiyi proyektlər müvəffəqiyyətlə yekunlaşdı.  

Dörd mərhələdənibarət olan layihələrin əsas mövzusu 1918-ci ildə Azərbaycanlılara qarşı aparılan soyqırımlar idi.   

Məqsədimiz 1918-ci ildə Azərbaycanda erməni terrorçu təşkilatlarının və onların havadarları olan bolşeviklərin etdikləri  məzalimləri, qətliamları bütün dünyaya duyurmaqdır. Onların iç üzünü bütün dünyaya açıb göstəməkdir. 

Qardaş Türkiyədən, Özbəkistandan, İrandan, Norveçdən təşrif buyuran çoksaylı qonaqlarımızın iştirakı ilə gerçəkləşdirdiyimiz layihədə ilk öncə ulu Öndər Heydər Əliyevin uyuduğu Fəxri Xiyabanı, Şəhidlər Xiyabanını, 1918-ci ildə canını Azərbaycan topraqlarının və onun vətəndaşlarının qorunması yolunda fəda etmiş Şəhidlərin-Türk qardaşlarımızın məzarlarını ziyarət etdik.  

“Unutsaq unutularıq!” adlı birinci konfransda bütünlüklə Azərbaycan tarixinə daxil olan soyqırımların başlandığı illlərin analizi ilə davam etdik.

Konfrans bildirildi ki, tarixden bildiyimiz kimi XIX yüzilin sonlarından etibarən Türkiyədən Azərbayacana kütləvi şəkildə köç edən ermənilərə Çar Rusiyası havadarlıq etdi. 1894-1896 ilindən etibarən tarixi özbəöz topraqlarımızda, ərazilərimizdə ermənilərə hüquq tanıdılar, yerli azərbaycanlıları ermənilərin xoşlandıqları ərazilerdən sürgün etdilər, onları al qanlarına boyadılar. Ağbabada, Vedidə, Dərələyəzdə, Göyçədə, İrəvanda və başka tarixi yurd yerlərimizdə xalqımıza qarşı amansız şəkildə davranaraq, topraqları əllərindən alındı. Uşaq-ixtiyar, qadın bilmədi bu zalimlər. İsti aşımıza soyuq su, sakit yuxumuza haram katdılar, dincliyimizi, rahatlığımızı əllərimizdən aldılar, hüquqlarımızı ayaqlar altına sərdilər. Dirənərək qalanlar isə öz torpaqlarında müsafir durumuna düşürüldülər. Xalqımıza qarşı geniş miqyaslı hücumlar ara vermədi. İxtilaf ocaqları bilərəkdən hey alovlandırıldı. Hər dəfə də ixtilaf ocaqları atəşləndiyində erməni xainleri daha çox əraziləri alır, Azərbaycanlıları qırır, onların yurdlarına sahibləndilər. Qadınların, qocaların, körpələrin yerə-göyə sığmayan fəryadları bu zalımları daha da qudurtdu. 

Əslındə xalqımıza qarşı edilən soyqırımların ilk başlanğıcı 1905-1906-cı illərdə oldu. Bu qətliamlarda on minlərlə azərbaycanlı öldürülmüşdü, yüzlərlə yaşayış məskəni darmadağın edilmişdi. 

Erməni müəllifi A-do yazır ki, 1905-1906-cı illərdəki qırğınlar  zamanı İrəvan vilayətindəki 1301 kənddən 959-da, Zəngəzur vilayətindəki 406 kənddən isə 314-də türklər (azərbaycanlılar) yaşıyırdılar. Etnik təmizlemə sayəsində bu gün malisəf ki, bu ərazilərdə bir dənə də olsun, azərbaycanlılara məxsus kənd, qəsəbə qalmamışdır.  

İkinci soyqırım birincidən daha amansız oldu. 1918-ci ilin 30 mart tarixindən etibarən başlayaraq 3 aprel tarixlərinə qədər Bakıda, Şamaxıda, Qubada, Xaçmazda, Lənkəranda, Hacıqabulda, Salyanda, Zəngəzurda, Qarabağda, Naxçıvanda və digər ərazilərdə davam edən qətliamlar ən amansız şəkildə aparılmışdı. 
Təkcə Bakıda 1918-ci iln mart ayının 31-dən  aprel ayının 2-dək daşnak-bolşevik qüvvətləri tərəfindən 12 min azərbaycanlının həyatına faciəvi şəkilde son verilmişdi.

Biz ikinci –“Tariximizi unutmayaq və unutdurmayaq!” adlı konfransımızda bir qrup ziyalı ilə Quba adlanan bölgəmizə səfər etdik. Çünki bu vilayət də katliamlardan, soyqırımlardan yan keçməmişdi. Hərəkət etdiyimiz bölgədə 1918-ci ildə erməni terrorçu təşkilatları və bolşevik ruslar tərəfindən qırılan və basdırılaraq, xalqdan gizlədilən toplu məzarları ziyarət etdtik. Bu qəddar və kibirli vəhşilər dinc insanlara aman verməyərək qəddarcasına qətlə yetirərərk dərin dərələrdəki quyularda gizlətdilər. Təsadüf nəticəsində açılan bu quyunun araşdırılması zamanı məlum oldu ki, onlar 1918-ci il Şəhidləridir. Bunu da söyləmək lazımdır ki, buradakı qətliamlara rəhbərlik edən terrorçu Amazasp deyirdi ki, “bu lənətə gəlmişlərə atılan silaha, qurşuna belə yazıqdır. Onların hamısını (-azərbaycanlıları-İ.Ə.) toplayıb dərin quyulara gömmək gərəkdir ki, səsləri yer üzündən kəsilsin”. O, dediyini burada tətbiq etmişdi. 

Qubada  erməni daşnakları 16 mindən çox türk-müsəlmanı qətlə yetirmişdilər.Bütünlükdə Quba vilayətində 162 kənd dağıdılmış, onlardan 31-i yer üzündən silinmişdir. Məscidlər, mədrəsələr və bu din ocaqlarında saxlanılan 1300-dək müqəddəs kitab atəşə verilərək yandırılmışdır.

Nə yazıq ki, sovet dönəmində buranı futbol sahəsi edərək üstündə uşaqlarımıza top oynatmışlar, milli-mənəvi dəyərlərimizə tokunaraq, insanlarımızın ruhlarını təhqir etmişlər.    

Biz oraya Bakıda havanın çox isti olduğu bir gündə getmişdik- hardasa havada 45 dərəcə isti vardı. Amma oraya vardığımızda sanki soyqırım qurbanları bizi göz yaşları ilə- yağmurla karşıladı. Narın, incə, sürəklə yağan yağışda hər kəs təpəden dırnağadək islandı. Konfrans iştirakçılarının axıtdıkları göz yaşları yağmura qarışraq bu nakam taleli insanların uyuduqları mezara doğru enirdi.    

İsmayıllı rayonunda gerçəkləşdirdiyimiz “Tarixi Azərbaycan torpaqlarında azərbaycanlılara qarşı həyata keçirilən silsiləli soyqırımlar haqqında yerli və beynəlxalq ictimaiyyətin məlumatlandırılması” mövzusundakı konfransımıza rayon ziyalıları da qatıldılar. Xalqımıza qarşı həyata keçirilən fitnə-fəsadlar,  qətliamlar tədbirin əsas mövzusu oldu. 

Bakı Beynəlxalq Mətbuat Mərkəzində keçirdiyimiz “Erməni vandalizminin Azərbaycanda törətdiyi vəhşiliklər” mövzusunda ictimai müzakirə də öz aktuallığı ilə iştirakçıların maraq nöqtəsində oldu. Diqqət çəkildi ki, insanlığın unudulduğu Xocalı faciəsi erməni vandalizminin son nöqtəsı oldu.  Artıq bu o zaman idi ki, qan içən ermənilər tarixi Azərbaycan torpaqlarından sürgün etmeye çalışdıqları soydaşlarımızın son nəslini də yox edəcəkdilər. Azərbaycanlılarsız Ermənistan yaratmakq bu xain ermənilərin baş planı idi. Təəssüflər olsun ki, bu qəddar xilqətlələr özlərinin çirkin amaclarına ulaşdılar. Tarixi Azərbaycan torpaqlarında özlərinə qondarma Ermənistan dövləti qurdular.

Çar Rusiyası tərəfindən hazırlanan ve XIX yüz ilə aid olan  bu xəritəyə göz gəzdirmək yetər ki, bu ərazilərin tarixi türk torpaqları-Azərbaycan torpaqları olduğuna bir daha əmin olasın. Bildiyimiz kimi, hər bir xalq yaşadığı əraziyə öz dilində ad  qoyar, oronimləri, oykonimləri, hidronimləri (yer, məskən, ərazi, çay-dağ və başqa coğrafi isimlər) öz ana dilində səsləndirər. Həmin bu xəritədə bütün yer-göy adları türk dilində çiçek açmış kimidir. Təəssüf ki, bu xain iki üzlülər o isimləri zamanla dəyişdirmiş-erməniləşdirmişlər. 

Zatən bizim buranın aran bölgələrinin əhalisinin soy-kökünü araşdırdığın zaman onların indiki Ermənistan ərazisindən göçürüldüyünü görürsən. 1735-ci ilindən bu yana rus çarı Birinci Pyotrun Azərbaycanlıların tarixi ərazilərindən köçürülməsi ilə bağlı verdiyi fərmandan sonra xalqımız o gözəl, möhtəşəm yerlərdən zaman-zaman sürgün edildilər, məqsədli şəkildə ermənilər Qafqaza yerləşdirildilər

“Ziyalı Ocağı” İctimai Birliyi olaraq düşünürük ki, bədxah qonşularımızın xalqımızın başına gətirdikləri bu oyunlar daima həm yerli, həm də beynəlxalq mətbuat vasitələrində aktual mözvzu olmalıdır ki, bütün dünyanın sülhsevər, ədalətli dövlətləri bu haqlı davamızda bizim yanımızda yer alsınlar”. 

İlahə Əliyeva, 
“Ziyalı Ocağı” 
İctimai Birliyinin sədri,
Tarixçi-araşdırmaçı

 
  Rəsim 1- Quba Soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə ucaldılmış memorial kompleksin ziyarəti zamanı

Gənclər təşkilatları Prezidentə müraciət etdi: “Xahiş edirik, bu dəyişikliyi ləğv edin”
Özümə qəsd edən olsaydım, camaatı niyə yandırırdım? - məhkəmə işi
Azərbaycanda yeni “ASAN Xidmət” mərkəzləri açılacaq
Ali məktəblərdə dövlət sifarişli yerlərin sayı artırılacaq
Vasif Talıbovdan yeni təyinat
Xəbər lenti
16/02/2019 [00:26]:
Gənclər təşkilatları Prezidentə müraciət etdi: “Xahiş edirik, bu dəyişikliyi ləğv edin”
16/02/2019 [00:02]:
Özümə qəsd edən olsaydım, camaatı niyə yandırırdım? - məhkəmə işi
15/02/2019 [23:29]:
Azərbaycanda yeni “ASAN Xidmət” mərkəzləri açılacaq
15/02/2019 [22:37]:
Lukaşenkonun Almaniya səfərindən imtinasının səbəbi açıqlandı
15/02/2019 [21:42]:
Avropa İttifaqının nümayəndə heyəti Bakıya gələcək
15/02/2019 [20:31]:
İlham Əliyev 4 sərəncam imzaladı
15/02/2019 [19:27]:
UEFA-nın yeni reytinqi
15/02/2019 [18:25]:
Makron yenə Ermənistana gələcək
15/02/2019 [17:48]:
Ali məktəblərdə dövlət sifarişli yerlərin sayı artırılacaq
15/02/2019 [16:19]:
200 manatlıq yeni təqaüd təsis olunub
15/02/2019 [15:53]:
Kənd Təsərrüfatı texnikasının güzəştli şərtlərlə satılacağı ünvanlar
15/02/2019 [14:19]:
Vasif Talıbovdan yeni təyinat
15/02/2019 [12:47]:
Muğam Mərkəzində gənc istedadlar aşkar edilir
15/02/2019 [12:40]:
Evlənmək istədiyi qızı öldürdü, anasını yaraladı...
15/02/2019 [12:36]:
İkinci qrup əlil: “Özümü prokurorluğun qarşısında yandıracağam...”
15/02/2019 [11:21]:
Türkiyədə daha bir PKK terrorunun qarşısı alındı
15/02/2019 [09:59]:
Azərbaycan nefti bahalaşdı
15/02/2019 [02:01]:
1000-2000 manat gəliri olan sahibkarın pulundan 15-20 manat yoxsulun maaşına əlavə etmək ədalətlidir - təhlil
14/02/2019 [23:32]:
Məmmədyarov və Rəcəbov dünya çempionatında iştirak etməyəcək
14/02/2019 [22:48]:
Əfv Məsələləri Komissiyasının növbəti iclası keçirilib
14/02/2019 [21:57]:
Xalq şairi Bəxtiyar Vahabzadənin xatirəsi anılıb
14/02/2019 [21:03]:
Çempionlar Liqasında həftənin rəmzi komandası
14/02/2019 [20:16]:
Hava yenə dəyişəcək
14/02/2019 [19:26]:
Azərbaycanda Vergi Ombudsmanı İnstitutu yaradılacaq
14/02/2019 [19:18]:
Mehriban Əliyeva Gəncə şəhərinə səfər edib
Bütün xəbərlər...
Həftənin ən çox oxunanları
Ziya Məmmədovun məşhur oteli söküldü
Nazirlik əməkhaqqı artımının kimlərə şamil olunacağını açıqlayıb - siyahı
İlham Əliyev 5 sərəncam imzaladı - yenilənib
Azərbaycanda ən çox korrupsiyalaşmış sahələr açıqlanıb - siyahı
Ramiz Mehdiyev sərəncam verdi
İlham Əliyev 2 sərəncam imzaladı - yenilənib
Məşhur “Ayrılıq” mahnısının müəllifi dünyasını dəyişdi
“10 dollarlıq sensora görə gömrükdə 125 dollar ödəniş etmişik” – Sahibkar
Milli Məclisin ən yaşlı deputatları – - siyahı
Azərbaycanda yeni mütəxəssis hazırlıq mərkəzi fəaliyyətə başlayıb
İstiqlal.az-ın arxivi
"İstiqlal.az"
Xəbər Portalı
e-mail: istiqlal.mmc@gmail.com
Copyright©2013 "İstiqlal.az" MMC
Materiallardan istifadə zamanı
www.istiqlal.az saytına
istinad zəruridir
X

Bəyənin və "İstiqlal.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin