Fərid Fərzəliyev: Burada vətəndaş cəmiyyətinə bütün imkanlar yaradılıb

09/08/2018 [12:12] - Cəmiyyət (466)



“Jurnalist Təşəbbüslərinin Təşviqi” İctimai Birliyi Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyə dəstəyi ilə həyata keçirdiyi “Hasilat sənayesində şəffaflığın artırılmasında sosial şəbəkələrin rolu” layihəsi çərçivəsində Dövlət Neft Fondu Hasilat Sənayesində Şəffaflıq üzrə Komissiyanın Katibliyinin rəhbəri Fərid Fərzəliyevdən müsahibə götürüb.

- Mədən sənayesində şəffaflıq təşəbbüsü hansı zərurətdən yarandı?

- Məlum olduğu kimi, Mədən Hasilatı üzrə Şəffaflıq Təşəbbüsü (MHŞT) neft, qaz və mədən sənayesində şəffaflıq üzrə qəbul olunmuş qlobal standartdır. Neft, qaz və mineral ehtiyatlarla zəngin olan bir çox ölkələrdə yoxsulluq, mübahisə və korrupsiya halları müşahidə olunur. “Resursların lənəti” adlanan bu hal çox vaxt şirkətlərin hökumətə təqdim etdiyi ödənişlər və hökumətin şirkətlərdən daxilolmaları sahəsində şəffaflıq və hesabatlılığın çatışmazlığı ilə səciyyəvi olur. MHŞT məhz bu sahədə çatışmayan şəffaflıq və hesabatlılığın təmin edilməsinə yönəldilmiş bir təşəbbüsdür.

- Azərbaycanın bu prosesdə iştirakını necə qiymətləndirirsiniz?

- Bildiyiniz kimi, Azərbaycan MHŞT-ni tətbiq etdiyi illərdə (2003-2017-ci illər) Təşəbbüs üçün ən çox töhvə vermiş və Təşəbbüsün tətbiqində ilklərə imza atan ölkə olub. Ölkəmiz MHŞT-yə daxil olan ilk ölkələrdən biri olub, ilk MHŞT hesabatını dərc etmiş və MHŞT-nin ilk tamhüquqlu üzv statusunu əldə edib. MHŞT tətbiq olunduğu illər ərzində ölkəmiz 20 hesabat dərc edib. Diqqətinizə çatdırım ki, 2005-ci ilin martında MHŞT üzrə 2-ci Beynəlxalq Konfransda MHŞT üzrə Beynəlxalq Məsləhətçi Qrupu (BMQ) yaradılmışdır və bu sahədə ilk olması və MHŞT-nin tətbiqində mühüm təcrübə qazanması nəzərə alınaraq, ARDNF-nin İcraçı direktoru, Azərbaycan MHŞT üzrə Komissiyanın sədri timsalında ölkəmiz BMQ-nin üzvü seçilib. Sonradan yaradılan MHŞT üzrə Beynəlxalq İdarə Heyətinə də 2006-2016-cı illər ərzində ölkəmiz dəfələrlə üzv seçilib. Azərbaycanın Təşəbbüsə verdiyi töhvə və təcrübəsi digər MHŞT üzv ölkələri tərəfindən hər zaman yüksək qiymətləndirilib. Dövlətimizin bu sahədə göstərdiyi fəaliyyəti nəticəsində ölkəmiz beynəlxalq mükafatlara layiq görülüb.

Mədən Hasilatı üzrə Şəffaflıq Təşəbbüsü Mükafatı”na layiq görülüb. Bu mükafatın Azərbaycan üçün nə kimi əhəmiyyəti var?

- Öncə vurğulamaq istərdim ki, sözügedən hər iki mükafata ölkəmiz 2003-cü ildən MHŞT-nin uğurlu tətbiqi və hasilat sənayesində beynəlxalq şəffaflıq prinsiplərinə uyğun aparılan fəaliyyəti nəticəsində layiq görülüb. Bilirsiniz, “Dövlət xidmətində şəffaflığın, cavabdehliyin və məsuliyyətin artırılması” üzrə “BMT-nin Dövlət Qulluğu Mükafatı” və “MHŞT Mükafatı” ölkəmizdə şəffaflığın və hesabatlılığın təmin olunmasının əsas sübutlardandır. Sadalanan mükafatların Azərbaycan üçün ən böyük əhəmiyyəti ölkəmizin hər zaman beynəlxalq şəffaflıq prinsiplərinə əsaslanaraq apardığı fəaliyyətin nəticəsində dünya ictimaiyyətinin etimadının qazandığından və bu fəaliyyətinin yüksək qiymətləndirilməsindən ibarətdir.

- Qeyd olunur ki, Azərbaycan bu prosesdə ilk gündən aktiv iştirak edib. Belə olan halda 2017-ci ildə Beynəlxalq İdarə Heyəti Azərbaycanın MHŞT-dəki fəaliyyətinin dayandırılması barədə qərarını necə qiymətləndirmək olar? 

- Bildiyinizi kimi, 2015-ci ildə baş tutmuş MHŞT üzrə Qiymətləndirmənin nəticəsində ölkəmizin MHŞT-dəki tamhüquqlu üzv statusu namizəd ölkə statusuna endirilib. 2015-ci ildən başlayaraq Azərbaycana MHŞT çərçivəsində qərəzli mövqe nümayiş etdirilmiş, MHŞT üzrə Beynəlxalq İdarə Heyətinin iclaslarında təşəbbüsün mandatına uyğun olmayan məsələlər müzakirəyə çıxarılmış, ölkəmizin MHŞT üzrə Beynəlxalq İdarə Heyətinin tələb etdiyi bütün islahedici tədbirlərin tam icra olunmağına baxmayaraq Azərbaycanın Təşəbbüsdə üzvlüyü dayandırılıb.

İdarə Heyətinin qərarından sonra Azərbaycan hökuməti bu qərarı ədalətsiz hesab edərək dərhal Təşəbbüsü tərk etdiyini, ancaq MHŞT prinsip və fəlsəfəsinə daim sadiq qalacağını elan edib. Mənim MHŞT-nin ölkəmizdəki tətbiqində 10 illik təcrübəm var idi və bu hadisələrin şahidi olaraq Beynəlxalq İdarə Heyətinin qərarını ədalətsiz hesab edirəm.

- 5 aprel 2017-ci il tarixli fərmanı əsasında Hasilat Sənayesində Şəffaflıq üzrə Komissiyası təsis edilib. Komissiyanın fəaliyyəti barədə məlumat verərdiniz.

- MHŞT-ni rəsmi şəkildə tərk etdikdən sonra, 2017-ci il 5 aprel tarixində Azərbaycan Respublikası Prezidenti “Hasilat sənayesində şəffaflığın və hesabatlılığın artırılması ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” Fərman (1315 nömrəli) imzalayıb. Bununla da, Hökumət Azərbaycanın MHŞT-yə və ya digər beynəlxalq təşəbbüsə üzv olub-olmamasından asılı olmayaraq, hasilat sənayesində şəffaflıq və hesabatlılıq üzrə bütün beynəlxalq səyləri dəstəkləyəcəyini və beynəlxalq standartların tətbiqini davam etdirəcəyini bəyan edib. Fərmana əsasən Hasilat Sənayesində Şəffaflıq üzrə Komissiya (HSŞ Komissiyası) yaradılıb. HSŞ Komissiyasının cari fəaliyyətinin təşkili məqsədilə HSŞ Komissiyasının Katibliyi (Katiblik) yaradılmış və Katibliyin funksiyasının həyata keçirilməsi Azərbaycan Respublikasının Dövlət Neft Fonduna həvalə edilib.

Yeni formalaşdırılmış HSŞ Komissiya dərhal və çox fəal şəkildə işə başlamış və ölkənin hasilat şirkətləri, vətəndaş cəmiyyəti və beynəlxalq təşkilatlarla hər bir tərəfə hasilat sənayesi üzrə fikir söyləməyə imkan yaradan məhsuldar əməkdaşlıq formalaşdırmağa nail olub. Komissiya 1 il ərzində 8 iclas keçirib. İclaslarda sadalanmış bütün maraqlı tərəflərin nümayəndələri iştirak ediblər.

Beləliklə, 2017-ci ilin sentyabr ayında HSŞ Komissiyasının Azərbaycanın hasilat sənayesində fəaliyyət göstərən yerli və xarici şirkətlərlə əməkdaşlığına dair Razılaşma sənədi imzalanıb, HSŞ üzrə Komissiya, vətəndaş cəmiyyəti, yerli və xarici hasilat şirkətləri nümayəndələrindən ibarət Hasilat Sənayesində Şəffaflıq üzrə ümumiləşdirilmiş hesabatın hazırlanması üzrə İşçi Qrupu yaradılıb, 2016-cı ili əhatə edən ilk HSŞ hesabatı dərc olunub və ümumiyyətlə, bütün cari məsələlər müzakirələrə çıxarılaraq öz həllini tapıb.

- 2016-cı il üzrə hazırlanmış hesabat əvvəlki hesabatdan nə ilə fərqlənir?

- Öncə vurğulamaq istərdim ki, bu HSŞ prosesində ərsəyə gələn ilk hesabatdır və bu hesabat beynəlxalq şəffaflıq prinsiplərinin tələblərinə uyğun hazırlanıb. 2016-cı ili əhatə edən HSŞ üzrə ümumiləşdirilmiş hesabatı fərqləndirən cəhədlər məlumatların daha dolğun, oxunaqlı və bəzi məlumatların daha geniş formada ictimaiyyətə çatdırılmasıdır.

Hesabatda hasilat sənayesinin idarə olunması qaydaları, o cümlədən kəşfiyyat və hasilat hüquqlarının verilməsi qanunları və prosedurları, hasilat sənayesi ilə bağlı hüquqi, inzibati və müqavilə çərçivələri, dövlətin bu sektoru idarə etməsi barədə institusional məsuliyyətləri haqqında məlumatlar ötən ilki hesabatlardan fərqli olaraq daha geniş şəkildə əks olunub. Həmçinin, lisenziyaların verilməsi və qeydiyyatı, benefisiar sahiblik və hasilat sənayesində dövlətin iştirakı haqqında məlumatlar yenilənmiş və ictimaiyyət üçün geniş izahlı formada hesabata əlavə edilib. 2016-cı ili əhatə edən Hasilat Sənayesində Şəffaflıq (HSŞ) Hesabatı 8 dekabr 2017-ci il tarixində açıqlanıb.

- Mədən sənayesi üzrə fəaliyyət göstərən şirkətlər hesbat verməkdə maraqlıdırlarmı? Bu sahədə hansısa problemlər yaşanırmı?

- Fərmandan irəli gələn tapşırıqların icrasını təmin etmək məqsədilə Komissiya tərəfindən Azərbaycanda hasilat sənayesində fəaliyyət göstərən bütün şirkətlər HSŞ-yə cəlb olunmuş və onlarla Komissiya arasında yuxarıda qeyd olunmuş Razılaşma imzalanmışdır. Şirkətlər üçün hər hansı hesabat öhdəliyi adətən əlavə yük olan iş kimi onlar tərəfindən qəbul edilsə də, şirkətlər anlayır ki indiki zamanda şəffaflıq trendləri yalnız hökumətlər üçün deyil nəticədə onların da imici üçün müsbət rol oynayır. Komissiya ilə şirkətlərin arasındakı Razılaşmaya uyğun olaraq HSŞ-də iştirak edən bütün şirkətlər 2016-cı ili əhatə edən HSŞ üzrə ilk ümumiləşdirilmiş hesabatın hazırlanması zamanı Komissiya tərəfindən müəyyən edilmiş hesabat formalara uyğun olaraq öz hesabatlarını təqdim ediblər. Hazırda da 2017-ci ili əhatə edən hesabatın hazırlanması üçün məlumatlar toplanmaqdadır və ümüd edirəm ki ciddi problem yaşamayacağıq.

- Hasilat sənayesində şəffaflığın təmin edilməsilə bağlı vətəndaş cəmiyyətilə əməkdaşlıq hansı səviyyədədir?

- Bildirmək istərdim ki, Komissiya yaradıldığı gündən onun üzvləri əsas tərəflərdən biri olan vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları ilə əməkdaşlıqda yüksək maraq göstərirlər. HSŞ çərçivəsində Komissiya və vətəndaş cəmiyyəti arasında qarşılıqlı əməkdaşlığın qurulmasına dair dəfələrlə müzakirələr aparılıb və 2017-ci ilin iyul ayında Azərbaycan HSŞ üzrə keçiriləcək tədbirlərdə iştirak etmək niyyətində olan vətəndaş cəmiyyəti təşkilatlarının nümayəndələrini əvvəlcədən tədbirlərlə bağlı məlumatlandırmaq və müvafiq sənədlərlə paylaşmaq məqsədi ilə məhz vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələrinin təklifi ilə HSŞ Komissiyasının Katibliyi tərəfindən istənilən təşkilat və şəxs üçün açıq olan onlayn şəkildə maraq göstərən bütün nümayəndələr qeydiyyata alınıb.

Qeydiyyat üçün nəzərdə tutulmuş son tarixdən sonra Katibliyimizə müraciət edən nümayəndələr də qeydiyyatdan keçirilib və qeydiyyata alınmış bütün nümayəndlərin (hal-hazırda 44 nümayəndə) HSŞ fəaliyyətində birbaşa iştirak etmək və öz töhvələrini vermək üçün tərəfimizdən bütün imkanlar yaradılıb.
İctimai Liderlər Platforması ölkə əhalisinə müraciət edib
Təssüf ki, Cümhuriyyət qurucuları layiqli qiymətlərini yetərincə almayıblar - Qulamhüseyn Əlibəyli
Ermənilərin cavabını Müdafiə Nazirliyi verməlidir - Qulamhüseyn Əlibəyli
Pandemiyadan zərər çəkmiş sahələrə 533 milyon manat yardım edilib - rəsmi
Vətəndaş cəmiyyətinin pandemiya sınağı
Xəbər lenti
01/06/2020 [17:49]:
ABŞ-ı son yüz ilin ən böyük işsizlik dövrü gözləyir
01/06/2020 [17:31]:
Nəsimi rayonunda zəruri tədbirlər davam etdirilir
01/06/2020 [16:26]:
Dünyanın ən böyük təyyarəsi göy üzünə vida edir: “Airbus A380”-ın hekayəsi başa çatmaq üzrədir
01/06/2020 [16:00]:
Fuad Nağıyev: “Daxili turizmin inkişafı prioritet istiqamətdir”
01/06/2020 [15:53]:
TƏBİB və BMTİP WhatsApp botunu istifadəyə verib
01/06/2020 [15:40]:
Edvard Karvardin: "Bu əlamətdar gün əvvəlki dövrlərdən çox fərqli bir şəraitdə qeyd edilir"
01/06/2020 [15:32]:
Avstraliya Dağlıq Qarabağdakı qondarma seçkini tanımır
01/06/2020 [14:22]:
Çox yeməyə rəğmən arıq qalmağın sirri tapılıb
01/06/2020 [13:42]:
Fənn olimpiadalarının final turu nə vaxt keçiriləcək?
01/06/2020 [13:19]:
ABŞ Honkonqdakı 1,3 milyard dollarlıq daşınmaz əmlakını satışa çıxardı
01/06/2020 [12:39]:
Napoleon Bonapartın fotoportreti yaradıldı
01/06/2020 [12:17]:
OPEC+ nazirlərinin görüşü daha tez baş tuta bilər
01/06/2020 [11:43]:
Azərbaycan banklarına əmanət qoyuluşu azalıb
01/06/2020 [11:41]:
İctimai Liderlər Platforması ölkə əhalisinə müraciət edib
01/06/2020 [11:37]:
Məleykə Abbaszadə: “Hər zalda 15 nəfər abituriyent otura biləcək”
01/06/2020 [11:21]:
Nikol Paşinyan koronavirusa harada yoluxub?
01/06/2020 [11:17]:
DİM sədri: “Kimsə düşünməsin ki, maska taxıb imtahan zalına telefon keçirə biləcək"
01/06/2020 [11:13]:
Millimizin futbolçusu oynamadı, komandası uduzdu
01/06/2020 [11:12]:
İyun ayında 190 000 şagird buraxılış imtahanlarında iştirak edəcək
01/06/2020 [10:35]:
Tramp etiraz aksiyalarının yatırılması üçün çağırış edib
01/06/2020 [10:00]:
İranda vurulan "Boeing"in "qara qutu"su ilə bağlı qərar məlum olub
31/05/2020 [23:58]:
Bu il ölkədə ən çox idxal əməliyyatları fevralda aparılıb
31/05/2020 [22:10]:
Pantomima Teatrı unudulmuş tamaşaları yenidən nümayiş etdirməyi planlaşdırır
31/05/2020 [21:40]:
Baş Nazir cərimələnib
31/05/2020 [20:37]:
Cəlilabadda məktəb tikintisi zamanı qədim əşyalar tapıldı
Bütün xəbərlər...
Həftənin ən çox oxunanları
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranmasından 102 il ötür
Kukla Teatrı sosial şəbəkədən “Çəkməli pişik” tamaşasını nümayiş etdirəcək
Rayonlara gediş-gəlişin bərpası ilə bağlı açıqlama
Azərbaycanda xüsusi karantin rejiminin müddəti uzadıldı
Luvr muzeyinin iyulun əvvəlində açılışı gözlənilir
Con Terri Premyer Liqanın ən yaxşı müdafiəçisi seçilib
Yaxın Şərqin “Qordiy düyünü”nü kim kəsəcək: Tramp, Putin, yoxsa Ərdoğan?..
Jurnalist şeyxin müdafiəsinə qalxdı - böhtan atmaq kişi işi deyil
"Milan" "Real"ın 4 futbolçusunu istəyir
Roma Papası Azərbaycan Prezidentinə məktub yazıb
İstiqlal.az-ın arxivi
"İstiqlal.az"
Xəbər Portalı
e-mail: istiqlal.mmc@gmail.com
Copyright©2013 "İstiqlal.az" MMC
Materiallardan istifadə zamanı
www.istiqlal.az saytına
istinad zəruridir
X

Bəyənin və "İstiqlal.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin