Hökumət "sosial mənzil" ideyasını dəfn etdi - təhlil

07/05/2018 [23:13] - İqtisadiyyat (2224)



Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyinin ilk layihəsi – Yasamal Yaşayış Kompleksində mənzillərin güzəştlə satışı başlayır.  Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Xarici dairəvi yolu 8 ünvanında yerləşən Yasamal Yaşayış Kompleksinin 1, 2, 3 və 4 saylı binalarında mənzillərin satışı mayın 7-dən başlayaraq avqustun 7-dək davam edəcək. 

Birincisi, ondan başlayaq ki, dünyanın heç bir yerində sosial mənzillər satışa çıxarılmır. Sosial mənzillər adətən bələdiyyə mülküyyətində olur. Uzaq Avropadan tutmuş yaxın Türkiyə və İranadək sosial evlər yoxsul insanlara  güzəştli şərtlərlə qısamüddətli və ya uzunmüddətli (ailənin durumundan asılı olaraq) kirayə verilir. Kirayə qiyməti də simvolik məbləğlər olur. Məsələn, 5-10 dollar, bu da binanın xidmət xərclərini qarşılamaq üçündür. Əksər yerlərdə binanın xidmət xərclərini belə bələdiyyələr özləri qarşılayırlar. Çünki sosial binalara ödəmək qabiliyyəti olmayan zümrə yerləşdirilir, onlardan gəlir əldə etmək barədə düşünmək bəşəri baxımdan ant-insani, dini baxımdan  günahdır.

Azərbaycanda sosial evləri tikintisini və idarəolunmasını bələdiyyələr yox, mərkəzi icra hakimiyyəti öz üzərinə götürdü - Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyi yaradıldı. Ancaq az sonra bəlli oldu ki, sosial mənzillər “sosial mənzil” ideyasının ziddinə olaraq satışa çıxarılacaq. Niyə sosial mənzillər satışa çıxarıla bilməz? Çünki yoxsulluq daimi deyil. İnsanlar hansısa mərhələdə yüksək maaşlı iş yeri tapa bilər və ya gedib özünə xırda biznes qura bilər. Məsələn, tutaq ki, tək qadın köməksiz vəziyyətdə 2 uşaq böyüdür. Bir mərhələdən sonra uşaqlar universitetə daxil olur, oranı bitirir və yüksək maaşlı işə düzəlirlər. Bununla da artıq sosial mənzildə yaşamaq hüququnu itirirlər və mənzil təhvil verilir. Təbii ki, növbəti yoxsul ailə gəlib həmin mənzildə yaşamaq hüququ əldə edir.

Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyinin şərtləri nəinki yoxsulların, hətta kasıblar üçün belə sosial mənzilləri əlçatmaz edir.  Satışa çıxarılan 260 mənzilin qiyməti belə müəyyən edilib:
1 otaqlı mənzillərin qiyməti – 29 925 manatdan,2 otaqlı mənzillərin qiyməti – 47 282 manatdan,3 otaqlı mənzillərin qiyməti – 65 626 manatdan başlayır.

Bir otaqlı üçün aylıq ödəniş 129-136, ikiotaqlı üçün 203-236, üçotaqlı üçün 282-288 manatdır. Sadə hesablama yolu ilə bəlli olur ki, bu məbləğlər ödəmək üçün böyük rəsmi gəlirlər olmalıdır. Məsələn, tutaq ki, orta statistik ailə (ər-arvad+2azyaşlı uşaq) 1 otaqlı sosial mənzil almaq üçün müraciət edib. 2018-ci il üçün yaşayış minimumu haqqında qanuna görə  yaşayış minimumu əmək qabiliyyətli əhali üçün 183 manat, pensiyaçılar üçün 144 manat, uşaqlar üçün 154 manat məbləğində müəyyən edilib – orta göstərici 173 manat. Deməli, 1 otaqlı ev almaq üçün onların gəlirləri 803 manatdan az olmamalıdır (ər və arvadın minimum yaşayış xərci 366 AZN + 2 uşağın yaşayış xərci 308 AZN+  aylıq ödəniş 129 AZN = 803 AZN). Bank kalkulyatoru da məhz belə hesablayır – rəsmi gəlirlərdən adambaşına yaşayş minimumu çıxılır, yerdə qalan vəsait isə kredit ödənişi kimi hesablanır. Sosial binalardan 3 otaqlı mənzil almaq üçünsə deputat maaşına yaxın bir məbləğ tələb edilir - ər və arvadın minimum yaşayış xərci 366 AZN + 2 uşağın yaşayış xərci 308 AZN+ aylıq ödəniş 288 AZN = 962 AZN (deputatların maaşı 1350 manatdır, müavinətləri saymasaq).

Agentlik bəyan edib ki, sosial mənzilin 1 kavadrat metri 950 manata vətəndaşlara təklif edilir. Maya dəyəri 300-350 manata başa gələn mənzillər niyə 950 manata təklif edilir? Özəl şirkətlərdə belə mənzilin 1 kvadrat metri 200-250 manata başa gəlir (təmirsiz). Hər kvadrata da 100-120 manat da təmir xərci əlavə etsək, maya dəyər 300-370 manatdan çox olmamalıdır. Ancaq maya dəyərdən 3 dəfə baha qiymətə “yoxsullara” mənzil satılır. Özü də özəl şirkətlərin xərci daha çoxdur - ən azı torpağı pulla alırlar. Agentliyə isə torpaq dövlət hesabına verilib.

Nəhayət, sosial mənzil nağd pula satılması variantı layihənin sosiallıqdan əsər-əlamət daşımadığını tam çılpaqlığı ilə ortaya qoyur.  Agentlik hətta nağd alana 10 faiz endirim də edir. Çox sadə bir sual isə cavabsız qalır – nağd şəkildə 30-65 min manat pulu olan niyə yoxsul sayılmalıdır? Camaatla niyə məzələnirsiniz? Birdəfəlik deyin ki, mənzil alveri ilə məşğulluq, vəssalam!

Qadir İBRAHİMLİ
Polis rəisi Rəqsanənin evini əlindən alır - təfsilat
Prokurorluq Azərbaycanın Ukraynadakı səfirliyində araşdırma aparır
Azərbaycan və Rusiya Baş Qərargah rəislərinin görüşü olub
Strasburqda etiraz aksiyalarına qadağa qoyuldu
Oqtay Əsədov Gürcüstanın yeni prezidentinin inauqurasiyasına gedəcək
Xəbər lenti
13/12/2018 [00:37]:
Polis rəisi Rəqsanənin evini əlindən alır - təfsilat
12/12/2018 [23:53]:
Prokurorluq Azərbaycanın Ukraynadakı səfirliyində araşdırma aparır
12/12/2018 [23:04]:
Azərbaycan və Rusiya Baş Qərargah rəislərinin görüşü olub
12/12/2018 [22:17]:
Azərbaycan Mərkəzi Bankından 500 avro açıqlaması
12/12/2018 [21:29]:
Strasburqda etiraz aksiyalarına qadağa qoyuldu
12/12/2018 [20:38]:
Oqtay Əsədov Gürcüstanın yeni prezidentinin inauqurasiyasına gedəcək
12/12/2018 [19:45]:
OPEC Azərbaycanda neft hasilatı üzrə proqnozunu açıqlayıb
12/12/2018 [18:56]:
Fransa polisi Strasburqda xüsusi əməliyyat keçirir
12/12/2018 [18:12]:
Azərbaycanda daha 18 şirkət bağlandı - siyahı
12/12/2018 [18:07]:
Çavuşoğlu Azərbaycana səfər edəcək
12/12/2018 [17:19]:
Dekabrın 13-ə hava proqnozu
12/12/2018 [16:28]:
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 25 nəfər saxlanılıb
12/12/2018 [15:39]:
Tramp: “Bir ay ərzində Suriyanı İŞİD-dən tamamilə təmizləyəcəyik”
12/12/2018 [15:11]:
Xəzər Universitəsində “Elm və Sənət Məclisi”
12/12/2018 [14:43]:
Ağcabədidə zəlzələ baş verib
12/12/2018 [13:59]:
YAP Seçki Məcəlləsinin dəyişdirilməsini təklif edir
12/12/2018 [13:04]:
Çaylarda suyun səviyyəsi yenidən dəyişdi
12/12/2018 [12:17]:
“Britaniya üçün geriyə yol yoxdur” – Avropa İttifaqı
12/12/2018 [12:03]:
İlham Əliyev Heydər Əliyevin məzarını ziyarət edib - yenilənib
12/12/2018 [11:48]:
Mənim kəndim: “Qarabağlar”dan çıxmış jurnalistin kövrək xatirələri
12/12/2018 [11:24]:
AFFA "Səbail"in şikayətini rədd etdi
12/12/2018 [10:46]:
Xalq artisti Gülxar Həsənovanın 100 illiyi qeyd edilib
12/12/2018 [09:58]:
Azərbaycan nefti ucuzlaşıb
12/12/2018 [00:02]:
İlham Əliyev yeni sərəncam imzaladı
11/12/2018 [23:47]:
Camal Xaşogi “İlin adamı” seçildi
Bütün xəbərlər...
Həftənin ən çox oxunanları
Ramil Usubov palkovnikləri işdən çıxartdı - siyahı
Xalq artistinin bəyanatı nazir üçün çox gözlənilməz olub – rəsmi izahat
Tramp Qafqazda hücuma keçəcək, əsas diqqət Ermənistanadır - ABŞ kəşfiyyatı
Bakının məşhur bazarı sökülür
Novruz Məmmədov qəbiristanlıqlarla bağlı qərar verdi
Tanınmış vəkilin "stəkanda fırtına" əməliyyatı - araşdırma
İlham Əliyev 9 sərəncam, 17 fərman imzaladı - yenilənib
Paşinyan: “İlham Əliyevlə razılığa gəlmədik”
Umayra Tağıyeva yeni vəzifəyə təyin olundu
Bakıda keçmiş icra başçısının şirkəti binanı söküb aradan çıxdı - təfsilat
İstiqlal.az-ın arxivi
"İstiqlal.az"
Xəbər Portalı
e-mail: istiqlal.mmc@gmail.com
Copyright©2013 "İstiqlal.az" MMC
Materiallardan istifadə zamanı
www.istiqlal.az saytına
istinad zəruridir
X

Bəyənin və "İstiqlal.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin