Hökumət "sosial mənzil" ideyasını dəfn etdi - təhlil

07/05/2018 [23:13] - İqtisadiyyat (2103)



Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyinin ilk layihəsi – Yasamal Yaşayış Kompleksində mənzillərin güzəştlə satışı başlayır.  Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Xarici dairəvi yolu 8 ünvanında yerləşən Yasamal Yaşayış Kompleksinin 1, 2, 3 və 4 saylı binalarında mənzillərin satışı mayın 7-dən başlayaraq avqustun 7-dək davam edəcək. 

Birincisi, ondan başlayaq ki, dünyanın heç bir yerində sosial mənzillər satışa çıxarılmır. Sosial mənzillər adətən bələdiyyə mülküyyətində olur. Uzaq Avropadan tutmuş yaxın Türkiyə və İranadək sosial evlər yoxsul insanlara  güzəştli şərtlərlə qısamüddətli və ya uzunmüddətli (ailənin durumundan asılı olaraq) kirayə verilir. Kirayə qiyməti də simvolik məbləğlər olur. Məsələn, 5-10 dollar, bu da binanın xidmət xərclərini qarşılamaq üçündür. Əksər yerlərdə binanın xidmət xərclərini belə bələdiyyələr özləri qarşılayırlar. Çünki sosial binalara ödəmək qabiliyyəti olmayan zümrə yerləşdirilir, onlardan gəlir əldə etmək barədə düşünmək bəşəri baxımdan ant-insani, dini baxımdan  günahdır.

Azərbaycanda sosial evləri tikintisini və idarəolunmasını bələdiyyələr yox, mərkəzi icra hakimiyyəti öz üzərinə götürdü - Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyi yaradıldı. Ancaq az sonra bəlli oldu ki, sosial mənzillər “sosial mənzil” ideyasının ziddinə olaraq satışa çıxarılacaq. Niyə sosial mənzillər satışa çıxarıla bilməz? Çünki yoxsulluq daimi deyil. İnsanlar hansısa mərhələdə yüksək maaşlı iş yeri tapa bilər və ya gedib özünə xırda biznes qura bilər. Məsələn, tutaq ki, tək qadın köməksiz vəziyyətdə 2 uşaq böyüdür. Bir mərhələdən sonra uşaqlar universitetə daxil olur, oranı bitirir və yüksək maaşlı işə düzəlirlər. Bununla da artıq sosial mənzildə yaşamaq hüququnu itirirlər və mənzil təhvil verilir. Təbii ki, növbəti yoxsul ailə gəlib həmin mənzildə yaşamaq hüququ əldə edir.

Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyinin şərtləri nəinki yoxsulların, hətta kasıblar üçün belə sosial mənzilləri əlçatmaz edir.  Satışa çıxarılan 260 mənzilin qiyməti belə müəyyən edilib:
1 otaqlı mənzillərin qiyməti – 29 925 manatdan,2 otaqlı mənzillərin qiyməti – 47 282 manatdan,3 otaqlı mənzillərin qiyməti – 65 626 manatdan başlayır.

Bir otaqlı üçün aylıq ödəniş 129-136, ikiotaqlı üçün 203-236, üçotaqlı üçün 282-288 manatdır. Sadə hesablama yolu ilə bəlli olur ki, bu məbləğlər ödəmək üçün böyük rəsmi gəlirlər olmalıdır. Məsələn, tutaq ki, orta statistik ailə (ər-arvad+2azyaşlı uşaq) 1 otaqlı sosial mənzil almaq üçün müraciət edib. 2018-ci il üçün yaşayış minimumu haqqında qanuna görə  yaşayış minimumu əmək qabiliyyətli əhali üçün 183 manat, pensiyaçılar üçün 144 manat, uşaqlar üçün 154 manat məbləğində müəyyən edilib – orta göstərici 173 manat. Deməli, 1 otaqlı ev almaq üçün onların gəlirləri 803 manatdan az olmamalıdır (ər və arvadın minimum yaşayış xərci 366 AZN + 2 uşağın yaşayış xərci 308 AZN+  aylıq ödəniş 129 AZN = 803 AZN). Bank kalkulyatoru da məhz belə hesablayır – rəsmi gəlirlərdən adambaşına yaşayş minimumu çıxılır, yerdə qalan vəsait isə kredit ödənişi kimi hesablanır. Sosial binalardan 3 otaqlı mənzil almaq üçünsə deputat maaşına yaxın bir məbləğ tələb edilir - ər və arvadın minimum yaşayış xərci 366 AZN + 2 uşağın yaşayış xərci 308 AZN+ aylıq ödəniş 288 AZN = 962 AZN (deputatların maaşı 1350 manatdır, müavinətləri saymasaq).

Agentlik bəyan edib ki, sosial mənzilin 1 kavadrat metri 950 manata vətəndaşlara təklif edilir. Maya dəyəri 300-350 manata başa gələn mənzillər niyə 950 manata təklif edilir? Özəl şirkətlərdə belə mənzilin 1 kvadrat metri 200-250 manata başa gəlir (təmirsiz). Hər kvadrata da 100-120 manat da təmir xərci əlavə etsək, maya dəyər 300-370 manatdan çox olmamalıdır. Ancaq maya dəyərdən 3 dəfə baha qiymətə “yoxsullara” mənzil satılır. Özü də özəl şirkətlərin xərci daha çoxdur - ən azı torpağı pulla alırlar. Agentliyə isə torpaq dövlət hesabına verilib.

Nəhayət, sosial mənzil nağd pula satılması variantı layihənin sosiallıqdan əsər-əlamət daşımadığını tam çılpaqlığı ilə ortaya qoyur.  Agentlik hətta nağd alana 10 faiz endirim də edir. Çox sadə bir sual isə cavabsız qalır – nağd şəkildə 30-65 min manat pulu olan niyə yoxsul sayılmalıdır? Camaatla niyə məzələnirsiniz? Birdəfəlik deyin ki, mənzil alveri ilə məşğulluq, vəssalam!

Qadir İBRAHİMLİ
Erməni ordusuna cavab zərbəsi endirilib - Düşmən postu məhv edilib…
“GünayBank”ın sədr müavini 100 milyonu götürüb ölkədən qaçdı
"Qarabağ" Tunis millisinin futbolçusu ilə danışıqlar aparır
ATƏT-in 25 nəfərdən ibarət nümayəndə heyəti Azərbaycana gələcək
Türkiyə səfiri: 6 minə yaxın türk vətəndaşı Azərbaycanda səs verəcək
Xəbər lenti
18/06/2018 [00:02]:
Erməni ordusuna cavab zərbəsi endirilib - Düşmən postu məhv edilib…
17/06/2018 [23:51]:
“GünayBank”ın sədr müavini 100 milyonu götürüb ölkədən qaçdı
17/06/2018 [23:23]:
"Qarabağ" Tunis millisinin futbolçusu ilə danışıqlar aparır
17/06/2018 [22:48]:
ATƏT-in 25 nəfərdən ibarət nümayəndə heyəti Azərbaycana gələcək
17/06/2018 [22:34]:
Türkiyə səfiri: 6 minə yaxın türk vətəndaşı Azərbaycanda səs verəcək
17/06/2018 [21:26]:
Azərbaycanda böyrək və qaraciyər köçürülməsi – Pasiyent nə qədər xərcləməlidir?
17/06/2018 [20:29]:
Türkiyə ordusu İraqda 35 terrorçunu məhv etdi
17/06/2018 [19:41]:
Azərbaycanla Ermənistan arasında son döyüşlərin yeni təfərrüatları
17/06/2018 [18:37]:
Bələdiyyə torpaqlarının alqı-satqısı tələbləri müəyyənləşib
17/06/2018 [17:31]:
Tərtərdə pambıq sahəsində 14 nəfər zəhərlənib
17/06/2018 [16:28]:
Roma Papası abortları nasistlərin cinayətləri ilə eyniləşdirib
17/06/2018 [15:25]:
Axtarışda olan 15 nəfər saxlanıldı
17/06/2018 [14:06]:
İyunun 18-ə hava proqnozu
17/06/2018 [13:54]:
Bu il Azərbaycanda neft sektoruna 2,4 milyard dollar xərcəlnib
17/06/2018 [12:57]:
Abşeronda 17 evdən oğurluq edən şəxs tutuldu –Təfərrüat
17/06/2018 [11:51]:
"7 Gözəl Beauty Fashion Show 2018" adlı gecə keçirildi
17/06/2018 [10:39]:
Tbilisidə Ermənistan səfirliyinin qarşısında etiraz aksiyası keçirilib
17/06/2018 [09:48]:
Azərbaycan poloçuları Dünya Kubokunun finalına adlayıblar
17/06/2018 [00:42]:
Ramil Usubov polis rəisini işdən çıxartdı
17/06/2018 [00:14]:
Bakıda 10 nəfərdən çox AXCP fəalı saxlanıldı
17/06/2018 [00:07]:
Azərbaycan torpaqlarının işğalına başçılıq edən cani-general həbs edildi
17/06/2018 [00:01]:
Paşinyan Ağdamın səngərlərinə girdi - yenilənib
16/06/2018 [23:56]:
Güclü sel Quba-Xınalıq yolunda maşını dərəyə aşırıb
16/06/2018 [23:26]:
Kür və Araz çaylarında çirklənmə səviyyəsi artıb - rəsmi
16/06/2018 [22:19]:
SOCAR xaricdə nə qədər gəlir əldə edib? –Statistika
Bütün xəbərlər...
Həftənin ən çox oxunanları
Rektorun səfir oğlu çaxır alveri ilə məşğuldur
İlham Əliyev 9 sərəncam, 13 fərman imzaladı - yenilənib
İlham Əliyevdən yeni təyinatlar - sərəncam
Azərbaycanda Ramazan bayramı namazının vaxtı açıqlanıb
Ramil Usubov polis rəisini sərt cəzalandırdı - rəsmi
Məşhur futbol ulduzu 2 illik həbs cəzası aldı
Azərbaycanlı Ukraynada yüksək vəzifəyə təyin edildi
Deputat yeni nazirlərdən danışdı
Ramil Usubov polis rəisini işdən çıxartdı
Rusiya XİN-in Azərbaycana qarşı yeni təxribatı və həyasızlığı
İstiqlal.az-ın arxivi
"İstiqlal.az"
Xəbər Portalı
e-mail: istiqlal.mmc@gmail.com
Copyright©2013 "İstiqlal.az" MMC
Materiallardan istifadə zamanı
www.istiqlal.az saytına
istinad zəruridir
X

Bəyənin və "İstiqlal.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin