Böhranın ağırlığını əhali çəkməli olacaq?

21/10/2016 [16:17] - Köşə (3791)
Nəsimi Məmmədli


Ölkəmiz yeni sosial-siyasi mərhələ ərəfəsində olsa da baş verə biləcək olayların təfərrüatlarını proqnoz etmək çox çətindir. Sadəcə onu demək olar ki, bu dönəm çağdaş siyasi tariximizin olduqca mühüm səhifəsi kimi dövlətimizin və vətəndaşlarımızın bundan sonrakı aqibətini müəyyən edəcək. 

Proqnozları çətinləşdirən obyektiv və subyektiv amilləri sadalamaqla vaxt itirmədən qısaca olaraq deyə bilərik ki, ölkədə sosial, iqtisadi, siyasi, hüquqi və psixoloji durum çox gərgindir. Ən təhlükəlisi isə odur ki, ölkədaxili siyasətin konyukturası dövlətçilik ənənəsindən uzaqlaşaraq şəxsi iradəyə tabe etdirilib. Atılan bütün addımlar cəmiyyətin tələbatından, qanunauyğunluqdan və ictimai-siyasi proseslərdən deyil, iqtidarın korporativ maraqlardan qaynaqlanır. 

Məhz bu amilləri nəzərə alaraq, hətta ölkədə növbədənkənar seçkilərin keçiriləcəyi ilə bağlı ehtimallara da ehtiyatla yanaşaraq bu diskusiyalardan uzaq durmağa çalışdıq. Çünki siyasi proseslərin qanuna və hüquqa əsaslanması son dövrlər iqtidarı çox az qayğılandırdığı açıq görünür. İstisnalar olsa da heç cəmiyyət də bunu hakimiyyətdən tələb etmir. Sanki xalqımızın əksəriyyəti öz ölkəsində müvəqqəti məskunlaşan mühacirlər kimi davranırlar. 

Yaxın regionda genişlənən hərbi münaqişələr və iqtisadi-siyasi maraqlar fonunda beynəlxalq qlobal güclərin ölkəmizə təzyiqləri də getdikcə artmaqdadır. Xalqımız sosial problemlərin məngənəsində əzilsə də “dözüm” nümayiş etdirməkdə, hökumət isə heç bir çıxış yolu tətbiq etməyə qadir olmasa da köklü islahatlara da başlamamaqdadır. Hələlik əhali dolanışığının, hakimiyyət isə özünü necə qoruyacağının və gücləndirəcəyinin qayğısındadır. 

Hökumətin məsuliyyəti birbaşa iqtidarın üzərində olsa da, cəmiyyətin durumu və gələcəyi ilə bağlı hər bir yetkin vətəndaşın da üzərində məsuliyyət var. Anti-demokratik rejimlərin güclənərək vətəndaş hüquqlarına qənim kəsilməsində, özünəməxsus münasibətlər sistemi formalaşdırmasında vətəndaş laqeydliyinin də çox böyük “xidməti” olduğunu qeyd etmək yəqin ki faydalı olar.  

İqtidar bütün vasitələrlə çalışır ki, ölkədə mövcud olan ictimai-siyasi durum, ənənəvi idarəetmə metodları, sistemdaxili münasibətlər böhranın mənfi təsirlərinə tabe olmasın. Sosial böhran cəmiyyətdə siyasi fəallıq doğurmasın. Əhalini idarəolunan lokal iqtisadi-siyasi gündəmə kökləməklə manipulyasiyanı davam etdirmək mümkün olsun. 

Maraqlıdır ki, konstitusiyaya tələm-tələsik əlavə və dəyişikliklər edilsə də ona uyğun addımların atılması da yubanır. Sanki hansısa gözlənilməzlik iqtidarı tərəddüdlü davranmağa və ya cari planlarının müəyyən hissəsindən müvəqqəti olsa da vaz keçməyə sövq edir. Hökumətin son müşavirəsində də bu amil hiss edilirdi və prezidentin çıxışı əslində çox ciddi məsələlərin cərəyan etdiyinin mesajı idi. İlk dəfə idi ki, müşavirədə iştirak edən komanda üzvlərinin də çox gərgin və ümidsiz görüntüləri ekranda əks olunurdu.

Ölkə başçısının xüsusi sətiraltı eyhamla real durumu dəqiq bilməsini ifadə etməsi və hələ uzun müddət hakimiyyətdə qalacağını xüsusi vurğulaması da təsadüfi deyildi. Hökumət üzvlərinin alqışlarla qarşıladığı bu tezislər yaranmış və artmaqda olan daxili narahatlığı azaltmağa hesablanmışdı. 

Çox güman artıq ölkə rəhbərinə də dəqiq məlumdur ki nəinki sadə xalq, hətta neft gəlirləri ilə uzun müddət bəslədiyi məmur ordusu da onun haqqında nə düşünür və nə xısınlaşır. Cəmiyyətin fəal kəsiminə qarşı polisin gücü ilə aparılan total təzyiq kampanilyası da məhz bu amillə bağlıdır. Müxalif və müstəqil şəxslərə güc tətbiq etməklə məmur ordusunun və sadə xalqın gözünü qorxutmaq xətti tutulub.

Görünən budur ki, gerçək islahatlara başlamağa risk etməyən hökumət ölkəni taleyin ümidinə buraxıb. Büdcənin birdən-birə kəskin azalması getdikcə ölkəni çıxılmaz duruma sala bilər. Uzun müddət proseslərə müqavimət göstərməyə təbii resursları tükənən hökumətin tədricən proseslərin mənfi axınına təslim olmaqdan sığortalanacağı inandırıcı görünmür. Hər dəfə dinc insanların qarşısına hüquq mühafizə orqanlarının gücü ilə çıxmaq yaxşı gələcək vəd etmir.

Artıq Qarabağ probleminin həlli ilə bağlı da cəmiyyəti manipulyasiya etmək imkanının bu dönəm üçün bitdiyini söyləmək mümkündür. ABŞ-ın və Rusiyanın diplomatik mesajları o qənaəti yaradır ki, hökumət problemin mümkün həllində dalana dirənib. Hətta ölkənin ən yüksək tribunasından da buna bənzər etiraflar eşidilir. Deyəsən böhran təkcə sosial-iqtisadi sahədə deyil, siyasi və diplomatik sahəni də əhatə edir.

Ermənistanı fəal şəkildə silahlandıran və arxasında dayanan Rusiyanı təqdir edib, ərazi bütövlüyümüzü dəstəkləyərək vətəndaş hüquqlarına hörmətlə yanaşmağı tələb etdiyi üçün Qərbə savaş açmaq da milli maraqlarımıza təhlükə törədə bilər. Ölkənin strateji əhəmiyyətini və dəyərini cari siyasətə qurban vermək yolverilməzdir.  “Qarabağın müstəqilliyinin tanınması” kimi qəbul edilməz təzyiqlərdən qurtulmaq üçün ölkədaxili siyasət köklü şəkildə dəyişməlidir.                                                              

Xalqımızın son etiraz aksiyalarına laqeyd münasibətindən iqtidarın xeyli arxayınlaşdığı da görünür. Çətinliklərə etiraz etməyərək məhrumiyyətlərə sinə gərmək yolu tutan əhali iqtidara əlavə şans verib. Hökumət bu dəstəkdən bir fürsət olaraq maksimum yararlanmağa çalışır. Etirazları təşkil edən müxalifəti əzməklə sosial problemlərin ağırlığını arxayınlıqla əhaliyə yükləmək üçün inamla addım atır. 

Qiymətlər sürətlə bahalaşır, iş yerləri ixtisar edilir, müxalifətə qarşı təzyiqlər daha da güclənir və büdcə təşkilatlarında çalışanları “könüllü” təsərrüfat işlərinə rahatlıqla cəlb edilməsi imkanı genişlənir. Hətta ictimai rəyi nəzərə almadan illərlə formalaşan müəyyən dini mərasimlərə də yeni qaydaların tətbiqinə başlanılıb. Bir sözlə hökumət bütün resurslarını işə salaraq sosial böhranın ağırlığını tamamilə xalqın üzərinə yükləməyə çalışır. Əslində artıq buna xeyli dərəcədə nail olduğunu da müşahidə etmək mümkündür. Əhali böhranın ağırlığını çəkə biləcəkmi?
2 gömrük rəisi işdən niyə qovuldu? - təfsilat
Qarabağ: minomyot müharibəsi başladı
Nizami sakinləri etiraz aksiyasına qalxdı
Azərbaycanda benzin bahalaşdı
İlham Əliyev Abid Şərifovu hədələdi
Xəbər lenti
17/01/2017 [21:14]:
Akademik Milli Dram Teatrında “Almaz” tamaşasının premyerası keçiriləcək
17/01/2017 [20:50]:
Rusiya İrandan quş məhsullarının idxalını qadağan edib
17/01/2017 [20:13]:
“İçəri şəhər” filmi Hindistanın “Yaşvant" festivalında nümayiş etdiriləcək
17/01/2017 [19:37]:
BP-nin rəhbərindən neft qiyməti proqnozu: "1 barrel 55 dollar"
17/01/2017 [19:20]:
Gənc Tamaşaçılar Teatrında aprel döyüşlərinə həsr olunan tamaşa hazırlanır
17/01/2017 [18:50]:
Azərbaycanın bağlanmış banklarında Kreditorlar Komitəsi yaradılır
17/01/2017 [18:16]:
“WhatsApp”da yeni fırıldaq növü aşkarlandı
17/01/2017 [17:55]:
“Samsung Galaxy S8” nə vaxt təqdim olunacaq?
17/01/2017 [17:54]:
Məmmədyarov Malayziyaya gedib
17/01/2017 [17:13]:
Bir dəfədən artıq Həccə gedənlər əlavə ödəniş edəcəklər
17/01/2017 [16:40]:
Bakıdakı məktəblərdə ilk dərslər 20 Yanvara həsr ediləcək
17/01/2017 [16:17]:
Prosineçki köməkçilərini Antalyaya göndərib
17/01/2017 [15:47]:
Duman, çiskin, yağış - sabahın hava proqnozu
17/01/2017 [15:42]:
İslam İnkişaf Bankının vitse-prezidenti Bakıya gəlir
17/01/2017 [15:40]:
Novruz Məmmədov: "Nazirliklər Prezidentin xidmətini öz adlarına çıxdılar"
17/01/2017 [15:39]:
Davosda illik Dünya İqtisadi Forumunu Çin prezidenti açıb
17/01/2017 [15:34]:
Rövşən Ağayev: "Qeyri-neft ixracının artırılması üfüqdə görünmür"
17/01/2017 [15:33]:
Azərbaycanın xam neft satışından gəliri 26%-dən çox azalıb
17/01/2017 [15:31]:
Sekuta Trampın inauqurasiyasında iştirak etməyəcək
17/01/2017 [15:26]:
Ordumuzun minaatan bölmələrinin döyüşə hazırlıq səviyyəsi yoxlanılır
17/01/2017 [15:25]:
Rusiyada partlayıcı maddə istehsal edən zavodda partlayış baş verib
17/01/2017 [15:24]:
Azərbaycanda sənaye istehsalı azalıb
17/01/2017 [15:23]:
Nardaran Ağsaqqallar Şurasının sədrinin məhkəməsinin vaxtı açıqlanıb
17/01/2017 [15:21]:
Binəqədidə yanan binaya görə tutulan şəxsin vəkili: "Yanğın cinayət hadisəsi deyildi"
17/01/2017 [15:18]:
Ermənistan əsgəri hərbçi yoldaşını güllələyib
Bütün xəbərlər...
Həftənin ən çox oxunanları
İlham Əliyev Abid Şərifovu hədələdi
6 gömrük rəisi işdən qovuldu - siyahı
Ramil Usubovdan yeni sərəncam - polkovniklər işdən qovuldu
Zakir Qaralov 5 prokuroru işdən qovub
Nizami sakinləri etiraz aksiyasına qalxdı
2 gömrük rəisi işdən niyə qovuldu? - təfsilat
İlham Əliyev 6 sərəncam, 2 fərman imzaladı - siyahı
Qarabağ: minomyot müharibəsi başladı
Azərbaycanda benzin bahalaşdı
Nazir polkovnikə yeni vəzifə verdi - rəsmi
İstiqlal.az-ın arxivi
"İstiqlal.az"
Xəbər Portalı
e-mail: [email protected]
Copyright©2013 "İstiqlal.az" MMC
Materiallardan istifadə zamanı
www.istiqlal.az saytına
istinad zəruridir
X

Bəyənin və "İstiqlal.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin