Böhranın ağırlığını əhali çəkməli olacaq?

21/10/2016 [16:17] - Köşə (7446)
Nəsimi Məmmədli


Ölkəmiz yeni sosial-siyasi mərhələ ərəfəsində olsa da baş verə biləcək olayların təfərrüatlarını proqnoz etmək çox çətindir. Sadəcə onu demək olar ki, bu dönəm çağdaş siyasi tariximizin olduqca mühüm səhifəsi kimi dövlətimizin və vətəndaşlarımızın bundan sonrakı aqibətini müəyyən edəcək. 

Proqnozları çətinləşdirən obyektiv və subyektiv amilləri sadalamaqla vaxt itirmədən qısaca olaraq deyə bilərik ki, ölkədə sosial, iqtisadi, siyasi, hüquqi və psixoloji durum çox gərgindir. Ən təhlükəlisi isə odur ki, ölkədaxili siyasətin konyukturası dövlətçilik ənənəsindən uzaqlaşaraq şəxsi iradəyə tabe etdirilib. Atılan bütün addımlar cəmiyyətin tələbatından, qanunauyğunluqdan və ictimai-siyasi proseslərdən deyil, iqtidarın korporativ maraqlardan qaynaqlanır. 

Məhz bu amilləri nəzərə alaraq, hətta ölkədə növbədənkənar seçkilərin keçiriləcəyi ilə bağlı ehtimallara da ehtiyatla yanaşaraq bu diskusiyalardan uzaq durmağa çalışdıq. Çünki siyasi proseslərin qanuna və hüquqa əsaslanması son dövrlər iqtidarı çox az qayğılandırdığı açıq görünür. İstisnalar olsa da heç cəmiyyət də bunu hakimiyyətdən tələb etmir. Sanki xalqımızın əksəriyyəti öz ölkəsində müvəqqəti məskunlaşan mühacirlər kimi davranırlar. 

Yaxın regionda genişlənən hərbi münaqişələr və iqtisadi-siyasi maraqlar fonunda beynəlxalq qlobal güclərin ölkəmizə təzyiqləri də getdikcə artmaqdadır. Xalqımız sosial problemlərin məngənəsində əzilsə də “dözüm” nümayiş etdirməkdə, hökumət isə heç bir çıxış yolu tətbiq etməyə qadir olmasa da köklü islahatlara da başlamamaqdadır. Hələlik əhali dolanışığının, hakimiyyət isə özünü necə qoruyacağının və gücləndirəcəyinin qayğısındadır. 

Hökumətin məsuliyyəti birbaşa iqtidarın üzərində olsa da, cəmiyyətin durumu və gələcəyi ilə bağlı hər bir yetkin vətəndaşın da üzərində məsuliyyət var. Anti-demokratik rejimlərin güclənərək vətəndaş hüquqlarına qənim kəsilməsində, özünəməxsus münasibətlər sistemi formalaşdırmasında vətəndaş laqeydliyinin də çox böyük “xidməti” olduğunu qeyd etmək yəqin ki faydalı olar.  

İqtidar bütün vasitələrlə çalışır ki, ölkədə mövcud olan ictimai-siyasi durum, ənənəvi idarəetmə metodları, sistemdaxili münasibətlər böhranın mənfi təsirlərinə tabe olmasın. Sosial böhran cəmiyyətdə siyasi fəallıq doğurmasın. Əhalini idarəolunan lokal iqtisadi-siyasi gündəmə kökləməklə manipulyasiyanı davam etdirmək mümkün olsun. 

Maraqlıdır ki, konstitusiyaya tələm-tələsik əlavə və dəyişikliklər edilsə də ona uyğun addımların atılması da yubanır. Sanki hansısa gözlənilməzlik iqtidarı tərəddüdlü davranmağa və ya cari planlarının müəyyən hissəsindən müvəqqəti olsa da vaz keçməyə sövq edir. Hökumətin son müşavirəsində də bu amil hiss edilirdi və prezidentin çıxışı əslində çox ciddi məsələlərin cərəyan etdiyinin mesajı idi. İlk dəfə idi ki, müşavirədə iştirak edən komanda üzvlərinin də çox gərgin və ümidsiz görüntüləri ekranda əks olunurdu.

Ölkə başçısının xüsusi sətiraltı eyhamla real durumu dəqiq bilməsini ifadə etməsi və hələ uzun müddət hakimiyyətdə qalacağını xüsusi vurğulaması da təsadüfi deyildi. Hökumət üzvlərinin alqışlarla qarşıladığı bu tezislər yaranmış və artmaqda olan daxili narahatlığı azaltmağa hesablanmışdı. 

Çox güman artıq ölkə rəhbərinə də dəqiq məlumdur ki nəinki sadə xalq, hətta neft gəlirləri ilə uzun müddət bəslədiyi məmur ordusu da onun haqqında nə düşünür və nə xısınlaşır. Cəmiyyətin fəal kəsiminə qarşı polisin gücü ilə aparılan total təzyiq kampanilyası da məhz bu amillə bağlıdır. Müxalif və müstəqil şəxslərə güc tətbiq etməklə məmur ordusunun və sadə xalqın gözünü qorxutmaq xətti tutulub.

Görünən budur ki, gerçək islahatlara başlamağa risk etməyən hökumət ölkəni taleyin ümidinə buraxıb. Büdcənin birdən-birə kəskin azalması getdikcə ölkəni çıxılmaz duruma sala bilər. Uzun müddət proseslərə müqavimət göstərməyə təbii resursları tükənən hökumətin tədricən proseslərin mənfi axınına təslim olmaqdan sığortalanacağı inandırıcı görünmür. Hər dəfə dinc insanların qarşısına hüquq mühafizə orqanlarının gücü ilə çıxmaq yaxşı gələcək vəd etmir.

Artıq Qarabağ probleminin həlli ilə bağlı da cəmiyyəti manipulyasiya etmək imkanının bu dönəm üçün bitdiyini söyləmək mümkündür. ABŞ-ın və Rusiyanın diplomatik mesajları o qənaəti yaradır ki, hökumət problemin mümkün həllində dalana dirənib. Hətta ölkənin ən yüksək tribunasından da buna bənzər etiraflar eşidilir. Deyəsən böhran təkcə sosial-iqtisadi sahədə deyil, siyasi və diplomatik sahəni də əhatə edir.

Ermənistanı fəal şəkildə silahlandıran və arxasında dayanan Rusiyanı təqdir edib, ərazi bütövlüyümüzü dəstəkləyərək vətəndaş hüquqlarına hörmətlə yanaşmağı tələb etdiyi üçün Qərbə savaş açmaq da milli maraqlarımıza təhlükə törədə bilər. Ölkənin strateji əhəmiyyətini və dəyərini cari siyasətə qurban vermək yolverilməzdir.  “Qarabağın müstəqilliyinin tanınması” kimi qəbul edilməz təzyiqlərdən qurtulmaq üçün ölkədaxili siyasət köklü şəkildə dəyişməlidir.                                                              

Xalqımızın son etiraz aksiyalarına laqeyd münasibətindən iqtidarın xeyli arxayınlaşdığı da görünür. Çətinliklərə etiraz etməyərək məhrumiyyətlərə sinə gərmək yolu tutan əhali iqtidara əlavə şans verib. Hökumət bu dəstəkdən bir fürsət olaraq maksimum yararlanmağa çalışır. Etirazları təşkil edən müxalifəti əzməklə sosial problemlərin ağırlığını arxayınlıqla əhaliyə yükləmək üçün inamla addım atır. 

Qiymətlər sürətlə bahalaşır, iş yerləri ixtisar edilir, müxalifətə qarşı təzyiqlər daha da güclənir və büdcə təşkilatlarında çalışanları “könüllü” təsərrüfat işlərinə rahatlıqla cəlb edilməsi imkanı genişlənir. Hətta ictimai rəyi nəzərə almadan illərlə formalaşan müəyyən dini mərasimlərə də yeni qaydaların tətbiqinə başlanılıb. Bir sözlə hökumət bütün resurslarını işə salaraq sosial böhranın ağırlığını tamamilə xalqın üzərinə yükləməyə çalışır. Əslində artıq buna xeyli dərəcədə nail olduğunu da müşahidə etmək mümkündür. Əhali böhranın ağırlığını çəkə biləcəkmi?
Son 1 ildə Türkiyədə kim gücləndi, kim zəiflədi? - təhlil
İlham Əliyev ağac kəsən məmurları hədələdi
Akademik Anatoli Peşko: Dünya müharibəsi Qarabağdan başlaya bilər
Ərəblərin faciəsini yaşamamaq üçün nə etmək lazımdır? - təhlil
İlham Əliyev avtoxuliqanın general atasını işdən qovdu - rəsmi-yenilənib
Xəbər lenti
20/07/2017 [22:37]:
Gələn həftə müəllimlərin imtahanı başlayır
20/07/2017 [21:48]:
Bakıda odlu silahdan atəş açan şəxs tutulub
20/07/2017 [20:55]:
Rövnəq Abdullayev: “TANAP-ın tikintisinin 77,3%-i tamamlanıb”
20/07/2017 [20:32]:
Ev verilən jurnalistlərin adları açıqlanıb - tam siyahı
20/07/2017 [20:23]:
Küveyt hökuməti 15 iranlı diplomatı ölkədən qovur
20/07/2017 [19:50]:
Nazirlik mobil telefon istifadəçilərinə xəbərdarlıq edib
20/07/2017 [19:29]:
Azərbaycana tropik hava kütlələri daxil olub
20/07/2017 [18:57]:
Peskov: "Lapşinin Rusiyaya ekstradisiyasını nəzərdən keçirmirik"
20/07/2017 [18:21]:
Prezident: “Qarabağ məsələsi ilə bağlı beynəlxalq ictimai fikirdə dönüş yaranıb”
20/07/2017 [17:53]:
ABŞ-da neft hasilatı tarixirekord həddə çatıb
20/07/2017 [17:16]:
Gömrük Komitəsindən Ukraynadan gətirilən toyuqlarla bağlı açıqlama
20/07/2017 [16:59]:
Azərbaycan İpoteka Fondunun nizamnamə kapitalı artırılır
20/07/2017 [16:49]:
Hacıbala Abutalıbovun müavini vəfat edib
20/07/2017 [16:41]:
"Qarabağ"ın cavab oyununun da vaxtı açıqlandı
20/07/2017 [16:36]:
Əmək pensiyaçılarının sayı açıqlanıb
20/07/2017 [16:19]:
Bakı-Tbilisi-Qars xətti ilə ilk test qatarı Türkiyədən Gürcüstana yollanıb
20/07/2017 [15:51]:
Kiyev BMT-ni ittiham etdi
20/07/2017 [15:23]:
Ekoloji qanunvericiliyin pozulması ilə bağlı 116 akt tərtib olunub
20/07/2017 [14:48]:
Aleksandr Lapşinə hökm oxunub
20/07/2017 [14:24]:
Penitensiar Xidmətin 6 əməkdaşı vəzifəsindən azad edilib
20/07/2017 [14:16]:
Saatlıda zəlzələ oldu
20/07/2017 [13:52]:
Hava günəşli olacaq
20/07/2017 [13:21]:
Bugünkü hərracda dollar ucuzlaşıb
20/07/2017 [13:15]:
İlham Əliyevə “Jurnalistlərin dostu” mükafatı təqdim olunub
20/07/2017 [12:58]:
Yararsız çıxarılan dondurmalar hələ də satışdadır! - təhlükə
Bütün xəbərlər...
Həftənin ən çox oxunanları
Nazirlər Kabineti 92 markalı benzinlə bağlı qərar verdi
Tarif Şurasından yeni qərarlar - yenilənib
İlham Əliyevdən yeni təyinat - sərəncam
Azərbaycanda Mübariz Mənsimova qarşı kütləvi etirazlar
İlham Əliyev ipotekanı asanlaşdırdı: minlərlə kasıb mənzil alacaq
Abşeron İcra Hakimiyyətinin işçiləri güllələndi
Azərbaycanda elm sahəsində ilk – 33 yaşda professor oldu
Rusiya Ermənistana dəhliz açmaq üçün irəliləyir - təfsilat
İlham Əliyev 12 sərəncam imzaladı
Putin benzinin bahalaşması haqda: “Biz buna imkan vermərik...”
İstiqlal.az-ın arxivi
"İstiqlal.az"
Xəbər Portalı
e-mail: [email protected]
Copyright©2013 "İstiqlal.az" MMC
Materiallardan istifadə zamanı
www.istiqlal.az saytına
istinad zəruridir
X

Bəyənin və "İstiqlal.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin