Böhranın ağırlığını əhali çəkməli olacaq?

21/10/2016 [16:17] - Köşə (8219)
Nəsimi Məmmədli


Ölkəmiz yeni sosial-siyasi mərhələ ərəfəsində olsa da baş verə biləcək olayların təfərrüatlarını proqnoz etmək çox çətindir. Sadəcə onu demək olar ki, bu dönəm çağdaş siyasi tariximizin olduqca mühüm səhifəsi kimi dövlətimizin və vətəndaşlarımızın bundan sonrakı aqibətini müəyyən edəcək. 

Proqnozları çətinləşdirən obyektiv və subyektiv amilləri sadalamaqla vaxt itirmədən qısaca olaraq deyə bilərik ki, ölkədə sosial, iqtisadi, siyasi, hüquqi və psixoloji durum çox gərgindir. Ən təhlükəlisi isə odur ki, ölkədaxili siyasətin konyukturası dövlətçilik ənənəsindən uzaqlaşaraq şəxsi iradəyə tabe etdirilib. Atılan bütün addımlar cəmiyyətin tələbatından, qanunauyğunluqdan və ictimai-siyasi proseslərdən deyil, iqtidarın korporativ maraqlardan qaynaqlanır. 

Məhz bu amilləri nəzərə alaraq, hətta ölkədə növbədənkənar seçkilərin keçiriləcəyi ilə bağlı ehtimallara da ehtiyatla yanaşaraq bu diskusiyalardan uzaq durmağa çalışdıq. Çünki siyasi proseslərin qanuna və hüquqa əsaslanması son dövrlər iqtidarı çox az qayğılandırdığı açıq görünür. İstisnalar olsa da heç cəmiyyət də bunu hakimiyyətdən tələb etmir. Sanki xalqımızın əksəriyyəti öz ölkəsində müvəqqəti məskunlaşan mühacirlər kimi davranırlar. 

Yaxın regionda genişlənən hərbi münaqişələr və iqtisadi-siyasi maraqlar fonunda beynəlxalq qlobal güclərin ölkəmizə təzyiqləri də getdikcə artmaqdadır. Xalqımız sosial problemlərin məngənəsində əzilsə də “dözüm” nümayiş etdirməkdə, hökumət isə heç bir çıxış yolu tətbiq etməyə qadir olmasa da köklü islahatlara da başlamamaqdadır. Hələlik əhali dolanışığının, hakimiyyət isə özünü necə qoruyacağının və gücləndirəcəyinin qayğısındadır. 

Hökumətin məsuliyyəti birbaşa iqtidarın üzərində olsa da, cəmiyyətin durumu və gələcəyi ilə bağlı hər bir yetkin vətəndaşın da üzərində məsuliyyət var. Anti-demokratik rejimlərin güclənərək vətəndaş hüquqlarına qənim kəsilməsində, özünəməxsus münasibətlər sistemi formalaşdırmasında vətəndaş laqeydliyinin də çox böyük “xidməti” olduğunu qeyd etmək yəqin ki faydalı olar.  

İqtidar bütün vasitələrlə çalışır ki, ölkədə mövcud olan ictimai-siyasi durum, ənənəvi idarəetmə metodları, sistemdaxili münasibətlər böhranın mənfi təsirlərinə tabe olmasın. Sosial böhran cəmiyyətdə siyasi fəallıq doğurmasın. Əhalini idarəolunan lokal iqtisadi-siyasi gündəmə kökləməklə manipulyasiyanı davam etdirmək mümkün olsun. 

Maraqlıdır ki, konstitusiyaya tələm-tələsik əlavə və dəyişikliklər edilsə də ona uyğun addımların atılması da yubanır. Sanki hansısa gözlənilməzlik iqtidarı tərəddüdlü davranmağa və ya cari planlarının müəyyən hissəsindən müvəqqəti olsa da vaz keçməyə sövq edir. Hökumətin son müşavirəsində də bu amil hiss edilirdi və prezidentin çıxışı əslində çox ciddi məsələlərin cərəyan etdiyinin mesajı idi. İlk dəfə idi ki, müşavirədə iştirak edən komanda üzvlərinin də çox gərgin və ümidsiz görüntüləri ekranda əks olunurdu.

Ölkə başçısının xüsusi sətiraltı eyhamla real durumu dəqiq bilməsini ifadə etməsi və hələ uzun müddət hakimiyyətdə qalacağını xüsusi vurğulaması da təsadüfi deyildi. Hökumət üzvlərinin alqışlarla qarşıladığı bu tezislər yaranmış və artmaqda olan daxili narahatlığı azaltmağa hesablanmışdı. 

Çox güman artıq ölkə rəhbərinə də dəqiq məlumdur ki nəinki sadə xalq, hətta neft gəlirləri ilə uzun müddət bəslədiyi məmur ordusu da onun haqqında nə düşünür və nə xısınlaşır. Cəmiyyətin fəal kəsiminə qarşı polisin gücü ilə aparılan total təzyiq kampanilyası da məhz bu amillə bağlıdır. Müxalif və müstəqil şəxslərə güc tətbiq etməklə məmur ordusunun və sadə xalqın gözünü qorxutmaq xətti tutulub.

Görünən budur ki, gerçək islahatlara başlamağa risk etməyən hökumət ölkəni taleyin ümidinə buraxıb. Büdcənin birdən-birə kəskin azalması getdikcə ölkəni çıxılmaz duruma sala bilər. Uzun müddət proseslərə müqavimət göstərməyə təbii resursları tükənən hökumətin tədricən proseslərin mənfi axınına təslim olmaqdan sığortalanacağı inandırıcı görünmür. Hər dəfə dinc insanların qarşısına hüquq mühafizə orqanlarının gücü ilə çıxmaq yaxşı gələcək vəd etmir.

Artıq Qarabağ probleminin həlli ilə bağlı da cəmiyyəti manipulyasiya etmək imkanının bu dönəm üçün bitdiyini söyləmək mümkündür. ABŞ-ın və Rusiyanın diplomatik mesajları o qənaəti yaradır ki, hökumət problemin mümkün həllində dalana dirənib. Hətta ölkənin ən yüksək tribunasından da buna bənzər etiraflar eşidilir. Deyəsən böhran təkcə sosial-iqtisadi sahədə deyil, siyasi və diplomatik sahəni də əhatə edir.

Ermənistanı fəal şəkildə silahlandıran və arxasında dayanan Rusiyanı təqdir edib, ərazi bütövlüyümüzü dəstəkləyərək vətəndaş hüquqlarına hörmətlə yanaşmağı tələb etdiyi üçün Qərbə savaş açmaq da milli maraqlarımıza təhlükə törədə bilər. Ölkənin strateji əhəmiyyətini və dəyərini cari siyasətə qurban vermək yolverilməzdir.  “Qarabağın müstəqilliyinin tanınması” kimi qəbul edilməz təzyiqlərdən qurtulmaq üçün ölkədaxili siyasət köklü şəkildə dəyişməlidir.                                                              

Xalqımızın son etiraz aksiyalarına laqeyd münasibətindən iqtidarın xeyli arxayınlaşdığı da görünür. Çətinliklərə etiraz etməyərək məhrumiyyətlərə sinə gərmək yolu tutan əhali iqtidara əlavə şans verib. Hökumət bu dəstəkdən bir fürsət olaraq maksimum yararlanmağa çalışır. Etirazları təşkil edən müxalifəti əzməklə sosial problemlərin ağırlığını arxayınlıqla əhaliyə yükləmək üçün inamla addım atır. 

Qiymətlər sürətlə bahalaşır, iş yerləri ixtisar edilir, müxalifətə qarşı təzyiqlər daha da güclənir və büdcə təşkilatlarında çalışanları “könüllü” təsərrüfat işlərinə rahatlıqla cəlb edilməsi imkanı genişlənir. Hətta ictimai rəyi nəzərə almadan illərlə formalaşan müəyyən dini mərasimlərə də yeni qaydaların tətbiqinə başlanılıb. Bir sözlə hökumət bütün resurslarını işə salaraq sosial böhranın ağırlığını tamamilə xalqın üzərinə yükləməyə çalışır. Əslində artıq buna xeyli dərəcədə nail olduğunu da müşahidə etmək mümkündür. Əhali böhranın ağırlığını çəkə biləcəkmi?
Ziya Məmmədov evini satışa çıxardı - yenilənib
Ziya Məmmədovun nazir qudası da hədəfdə - təfsilat
Abşeronda sərnişin avtobusu qəza törətdi - 7 nəfər xəsarət alıb
Bakıda sabiq nazir piyadanın ölümünə səbəb olub - yenilənib
Qarabağda 8 düşmən hərbçisi öldü - 4-ü yaralandı
Xəbər lenti
20/09/2017 [23:30]:
Rövnəq Abdullayev Avropa Liqasının finalının Bakıda keçirilməsi barədə
20/09/2017 [22:21]:
 “ABŞ-ın yeni administrasiyası beynəlxalq razılaşmaları pozur” - İran prezidenti
20/09/2017 [21:18]:
Arif Alışanova qarşı sensasion ittiham - "Evimi, torpağımı əlimdən alıb"
20/09/2017 [21:17]:
Xaçmaz meşəsindəki yanğın söndürüldü
20/09/2017 [20:14]:
Tovuzda qəza, yaralananlar var
20/09/2017 [19:34]:
Moskvanın mərkəzində bomba həyəcanı
20/09/2017 [19:26]:
UEFA Avropa Liqasının final oyunu Bakıda keçiriləcək - Rəsmi
20/09/2017 [19:15]:
Xaçmazda meşədə yanğın
20/09/2017 [18:37]:
İlham Əliyev: “Ermənistana qarşı beynəlxalq sanksiya tətbiq olunmalıdır”-yenilənib
20/09/2017 [18:36]:
"Varlığın canlanması" sərgisi başa çatıb
20/09/2017 [18:12]:
UEFA Super Kuboku uğrunda oyun İstanbulda keçiriləcək
20/09/2017 [18:07]:
“Bank Standard”ın kreditorları Prezidentə və Birinci vitse-prezidentə müraciət edib
20/09/2017 [17:44]:
Generalının anasının evindən oğurluq edən qadına 9 il cəza istənilib
20/09/2017 [17:33]:
Ermənistan sərhədini keçən türk çobanın həbsi
20/09/2017 [17:30]:
DYP-dən uşaqlarını məktəbə aparan valideynlərə xəbərdarlıq
20/09/2017 [17:15]:
"Space”də maaşlar 4 aydır kəsilib?
20/09/2017 [17:06]:
abah dollar neçəyə olacaq?
20/09/2017 [16:40]:
Avropa İttifaqının 28 səfiri Bakıya gəlir
20/09/2017 [16:30]:
Cəzalar və cərimələr sərtləşdirilir
20/09/2017 [16:20]:
Zakir Həsənov səfərbərlik və ehtiyat üçün yaradılmış birlik və birləşmələri yoxladı
20/09/2017 [16:10]:
NASA "Mariya" qasırğasının yaranma anının videosunu yaydı - Video
20/09/2017 [16:01]:
Avtobus sürücüləri 4 saat işləməlidir
20/09/2017 [15:52]:
Meriya Milli Şuranın mitinqinə icazə verdi
20/09/2017 [15:50]:
Xaricdə dövlət universitetlərinin təhsilhaqqı aşağı salınır, Azərbaycanda isə qaldırılır
20/09/2017 [15:40]:
ABŞ-ın yeni “şər üçbucağı”na kimlər daxildir? - Trampın BMT-dəki çıxışı
Bütün xəbərlər...
Həftənin ən çox oxunanları
Nazir əmr verdi - Yüzlərlə insan işsiz qala bilər
"Şeyxi etdiyi ciddi səhvə görə cəzalandırırlar”  - Ekspert
BDYP-nin rəis müavini ilə icra başçısı arasında qalmaqal - Polkovnikin 300 hektar torpağı əlindən alınıb
Nazim İbrahimov “vuruldu” - Yerinə Mikayıl Cabbarov gəlir
İlham Əliyevdən yeni təyinat - sərəncam
Azərbaycanlı oliqarxa görə generalların həbsi gözlənilir
Əmək pensiyaları ilə bağlı dəyişiklik edilir - Yeni qaydalar necə olacaq?
Ziya Məmmədovun nazir qudası da hədəfdə - təfsilat
Allahşükür Paşazadənin kürəkəni həbs edildi
Hökumətdən pensiya ilə bağlı yeni qərar
İstiqlal.az-ın arxivi
"İstiqlal.az"
Xəbər Portalı
Copyright©2013 "İstiqlal.az" MMC
Materiallardan istifadə zamanı
www.istiqlal.az saytına
istinad zəruridir
X

Bəyənin və "İstiqlal.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin