Böhranın ağırlığını əhali çəkməli olacaq?

21/10/2016 [16:17] - Köşə (7831)
Nəsimi Məmmədli


Ölkəmiz yeni sosial-siyasi mərhələ ərəfəsində olsa da baş verə biləcək olayların təfərrüatlarını proqnoz etmək çox çətindir. Sadəcə onu demək olar ki, bu dönəm çağdaş siyasi tariximizin olduqca mühüm səhifəsi kimi dövlətimizin və vətəndaşlarımızın bundan sonrakı aqibətini müəyyən edəcək. 

Proqnozları çətinləşdirən obyektiv və subyektiv amilləri sadalamaqla vaxt itirmədən qısaca olaraq deyə bilərik ki, ölkədə sosial, iqtisadi, siyasi, hüquqi və psixoloji durum çox gərgindir. Ən təhlükəlisi isə odur ki, ölkədaxili siyasətin konyukturası dövlətçilik ənənəsindən uzaqlaşaraq şəxsi iradəyə tabe etdirilib. Atılan bütün addımlar cəmiyyətin tələbatından, qanunauyğunluqdan və ictimai-siyasi proseslərdən deyil, iqtidarın korporativ maraqlardan qaynaqlanır. 

Məhz bu amilləri nəzərə alaraq, hətta ölkədə növbədənkənar seçkilərin keçiriləcəyi ilə bağlı ehtimallara da ehtiyatla yanaşaraq bu diskusiyalardan uzaq durmağa çalışdıq. Çünki siyasi proseslərin qanuna və hüquqa əsaslanması son dövrlər iqtidarı çox az qayğılandırdığı açıq görünür. İstisnalar olsa da heç cəmiyyət də bunu hakimiyyətdən tələb etmir. Sanki xalqımızın əksəriyyəti öz ölkəsində müvəqqəti məskunlaşan mühacirlər kimi davranırlar. 

Yaxın regionda genişlənən hərbi münaqişələr və iqtisadi-siyasi maraqlar fonunda beynəlxalq qlobal güclərin ölkəmizə təzyiqləri də getdikcə artmaqdadır. Xalqımız sosial problemlərin məngənəsində əzilsə də “dözüm” nümayiş etdirməkdə, hökumət isə heç bir çıxış yolu tətbiq etməyə qadir olmasa da köklü islahatlara da başlamamaqdadır. Hələlik əhali dolanışığının, hakimiyyət isə özünü necə qoruyacağının və gücləndirəcəyinin qayğısındadır. 

Hökumətin məsuliyyəti birbaşa iqtidarın üzərində olsa da, cəmiyyətin durumu və gələcəyi ilə bağlı hər bir yetkin vətəndaşın da üzərində məsuliyyət var. Anti-demokratik rejimlərin güclənərək vətəndaş hüquqlarına qənim kəsilməsində, özünəməxsus münasibətlər sistemi formalaşdırmasında vətəndaş laqeydliyinin də çox böyük “xidməti” olduğunu qeyd etmək yəqin ki faydalı olar.  

İqtidar bütün vasitələrlə çalışır ki, ölkədə mövcud olan ictimai-siyasi durum, ənənəvi idarəetmə metodları, sistemdaxili münasibətlər böhranın mənfi təsirlərinə tabe olmasın. Sosial böhran cəmiyyətdə siyasi fəallıq doğurmasın. Əhalini idarəolunan lokal iqtisadi-siyasi gündəmə kökləməklə manipulyasiyanı davam etdirmək mümkün olsun. 

Maraqlıdır ki, konstitusiyaya tələm-tələsik əlavə və dəyişikliklər edilsə də ona uyğun addımların atılması da yubanır. Sanki hansısa gözlənilməzlik iqtidarı tərəddüdlü davranmağa və ya cari planlarının müəyyən hissəsindən müvəqqəti olsa da vaz keçməyə sövq edir. Hökumətin son müşavirəsində də bu amil hiss edilirdi və prezidentin çıxışı əslində çox ciddi məsələlərin cərəyan etdiyinin mesajı idi. İlk dəfə idi ki, müşavirədə iştirak edən komanda üzvlərinin də çox gərgin və ümidsiz görüntüləri ekranda əks olunurdu.

Ölkə başçısının xüsusi sətiraltı eyhamla real durumu dəqiq bilməsini ifadə etməsi və hələ uzun müddət hakimiyyətdə qalacağını xüsusi vurğulaması da təsadüfi deyildi. Hökumət üzvlərinin alqışlarla qarşıladığı bu tezislər yaranmış və artmaqda olan daxili narahatlığı azaltmağa hesablanmışdı. 

Çox güman artıq ölkə rəhbərinə də dəqiq məlumdur ki nəinki sadə xalq, hətta neft gəlirləri ilə uzun müddət bəslədiyi məmur ordusu da onun haqqında nə düşünür və nə xısınlaşır. Cəmiyyətin fəal kəsiminə qarşı polisin gücü ilə aparılan total təzyiq kampanilyası da məhz bu amillə bağlıdır. Müxalif və müstəqil şəxslərə güc tətbiq etməklə məmur ordusunun və sadə xalqın gözünü qorxutmaq xətti tutulub.

Görünən budur ki, gerçək islahatlara başlamağa risk etməyən hökumət ölkəni taleyin ümidinə buraxıb. Büdcənin birdən-birə kəskin azalması getdikcə ölkəni çıxılmaz duruma sala bilər. Uzun müddət proseslərə müqavimət göstərməyə təbii resursları tükənən hökumətin tədricən proseslərin mənfi axınına təslim olmaqdan sığortalanacağı inandırıcı görünmür. Hər dəfə dinc insanların qarşısına hüquq mühafizə orqanlarının gücü ilə çıxmaq yaxşı gələcək vəd etmir.

Artıq Qarabağ probleminin həlli ilə bağlı da cəmiyyəti manipulyasiya etmək imkanının bu dönəm üçün bitdiyini söyləmək mümkündür. ABŞ-ın və Rusiyanın diplomatik mesajları o qənaəti yaradır ki, hökumət problemin mümkün həllində dalana dirənib. Hətta ölkənin ən yüksək tribunasından da buna bənzər etiraflar eşidilir. Deyəsən böhran təkcə sosial-iqtisadi sahədə deyil, siyasi və diplomatik sahəni də əhatə edir.

Ermənistanı fəal şəkildə silahlandıran və arxasında dayanan Rusiyanı təqdir edib, ərazi bütövlüyümüzü dəstəkləyərək vətəndaş hüquqlarına hörmətlə yanaşmağı tələb etdiyi üçün Qərbə savaş açmaq da milli maraqlarımıza təhlükə törədə bilər. Ölkənin strateji əhəmiyyətini və dəyərini cari siyasətə qurban vermək yolverilməzdir.  “Qarabağın müstəqilliyinin tanınması” kimi qəbul edilməz təzyiqlərdən qurtulmaq üçün ölkədaxili siyasət köklü şəkildə dəyişməlidir.                                                              

Xalqımızın son etiraz aksiyalarına laqeyd münasibətindən iqtidarın xeyli arxayınlaşdığı da görünür. Çətinliklərə etiraz etməyərək məhrumiyyətlərə sinə gərmək yolu tutan əhali iqtidara əlavə şans verib. Hökumət bu dəstəkdən bir fürsət olaraq maksimum yararlanmağa çalışır. Etirazları təşkil edən müxalifəti əzməklə sosial problemlərin ağırlığını arxayınlıqla əhaliyə yükləmək üçün inamla addım atır. 

Qiymətlər sürətlə bahalaşır, iş yerləri ixtisar edilir, müxalifətə qarşı təzyiqlər daha da güclənir və büdcə təşkilatlarında çalışanları “könüllü” təsərrüfat işlərinə rahatlıqla cəlb edilməsi imkanı genişlənir. Hətta ictimai rəyi nəzərə almadan illərlə formalaşan müəyyən dini mərasimlərə də yeni qaydaların tətbiqinə başlanılıb. Bir sözlə hökumət bütün resurslarını işə salaraq sosial böhranın ağırlığını tamamilə xalqın üzərinə yükləməyə çalışır. Əslində artıq buna xeyli dərəcədə nail olduğunu da müşahidə etmək mümkündür. Əhali böhranın ağırlığını çəkə biləcəkmi?
Müharibə də siyasətin davamı deyilmi? - təhlil
İlham Əliyev generalları döyüş bölgəsinə yolladı
Azərbaycan üçün hansı təhlükəsizlik müstəvisi cəlbedicidir? - təhlil
Yoxsa Azərbaycan da "ərəbləşmək"də və "iranlaşmaqda"dır?
"Standard & Poor's": Azərbaycanda dolların məzənnəsi 1,87 manata yüksələcək
Xəbər lenti
22/08/2017 [00:37]:
Əfqanıstan paytaxtında partlayış
21/08/2017 [23:40]:
Dələduzluqda təqsirləndirilən müəlliməyə hökm oxundu
21/08/2017 [22:37]:
Avropadan Sakit Okeana qədər dəmir yolu çəkilir
21/08/2017 [21:36]:
Kömək etmək istəyən sürücünü yük maşını vurub öldürdü - Video
21/08/2017 [20:30]:
Ali məktəblərin boş qalan plan yerlərinə 621, kolleclərə 7806 nəfər qəbul olub
21/08/2017 [20:14]:
Salyanda iki maşın toqquşdu - biri transformatora, o biri divara çırpıldı
21/08/2017 [19:26]:
Baş redaktor DTX-ya çağırıldı
21/08/2017 [19:15]:
Ali məktəblərin boş qalan plan yerlərinə müsabiqənin nəticələri açıqlanıb
21/08/2017 [19:11]:
Suriya ordusu Hələbi İŞİD-çilərdən tam təmizlədi
21/08/2017 [18:45]:
İlham Əliyev “İçərişəhər”ə yeni direktor təyin etdi
21/08/2017 [18:24]:
Bir qrup hüquq müdafiəçisi "Turan" bağlı prezidentə müraciət etdi
21/08/2017 [18:13]:
Jurnalisti döyüb öldürənlərin şikayəti üzrə məhkəmənin vaxtı açıqlanıb
21/08/2017 [17:52]:
“Saakaşvili sərhədi keçən kimi güllələyin!”
21/08/2017 [17:35]:
Gövhər Baxşəliyevanın adından yalan açıqlama yayılıb? - akademik "kürd məsələsi"nə aydınlıq gətirdi
21/08/2017 [17:21]:
Dolların sabaha olan məzənnəsi
21/08/2017 [17:18]:
Ərdoğan: "Türkiyə və İran regionda birgə əməliyyatlara başlayır"
21/08/2017 [17:15]:
Öz maşınına “Satılır” elanı yazanlar cərimələnəcək - 50-2000 AZN
21/08/2017 [16:55]:
İt dişlədiyi üçün ölən 5 yaşlı Zeynəbin həkimi cəzalandırıldı - ARAŞDIRMA BAŞLAYIB
21/08/2017 [16:47]:
Azərbaycanın cənubunda yol dağılıb, bir neçə kilometrlik tıxac yaranıb
21/08/2017 [16:30]:
Sumqayıtda dövlət idarəsindən oğurluq edilib
21/08/2017 [15:52]:
Binəqədi sakinləri həyəcan təbili çalır - “Zəlzələ olsa, bu binada azı 200 adam öləcək”
21/08/2017 [15:18]:
Fransada sürücü maşını insanların üstünə sürüb
21/08/2017 [15:10]:
Azərbaycanlı iki azyaşlı uşağını oğurlayıb Bakıya yola düşdü
21/08/2017 [14:48]:
ABŞ Rusiya vətəndaşlarına viza verilməsini dayandırdı
21/08/2017 [14:25]:
 "ÜAK-ın ləğvi Rusiyada azərbaycanlılar arasında narazılıqla qarşılanıb"
Bütün xəbərlər...
Həftənin ən çox oxunanları
Kəmaləddin Heydərova yeni vəzifə verildi
İlham Əliyevdən yeni sərəncam
Əli Həsənovun nəvəsinin qəza videosunu kim gizlədib? - DYP-dəki adamın adı açıqlandı
Atasına heykəl qoyduran deputatdan görünməmiş yalan - Yenilənib
Köçəryan Azərbaycan Daxili İşlər Nazirliyinə müraciət edib
İlham Əliyev yeni sərəncam verdi
Çempion anasının başını kəsdi - Foto
İlham Əliyev yeni sərəncam verdi
500 manata görə Bakıda bir ailənin iki uşağı qətlə yetirildi - qanlı cinayətin təfərrüatları
İsveç prokurorları Azərbaycan məmuruna qarşı rəsmən rüşvət ittihamı irəli sürür
İstiqlal.az-ın arxivi
"İstiqlal.az"
Xəbər Portalı
e-mail: [email protected]
Copyright©2013 "İstiqlal.az" MMC
Materiallardan istifadə zamanı
www.istiqlal.az saytına
istinad zəruridir
X

Bəyənin və "İstiqlal.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin