Böhranın ağırlığını əhali çəkməli olacaq?

21/10/2016 [16:17] - Köşə (5175)
Nəsimi Məmmədli


Ölkəmiz yeni sosial-siyasi mərhələ ərəfəsində olsa da baş verə biləcək olayların təfərrüatlarını proqnoz etmək çox çətindir. Sadəcə onu demək olar ki, bu dönəm çağdaş siyasi tariximizin olduqca mühüm səhifəsi kimi dövlətimizin və vətəndaşlarımızın bundan sonrakı aqibətini müəyyən edəcək. 

Proqnozları çətinləşdirən obyektiv və subyektiv amilləri sadalamaqla vaxt itirmədən qısaca olaraq deyə bilərik ki, ölkədə sosial, iqtisadi, siyasi, hüquqi və psixoloji durum çox gərgindir. Ən təhlükəlisi isə odur ki, ölkədaxili siyasətin konyukturası dövlətçilik ənənəsindən uzaqlaşaraq şəxsi iradəyə tabe etdirilib. Atılan bütün addımlar cəmiyyətin tələbatından, qanunauyğunluqdan və ictimai-siyasi proseslərdən deyil, iqtidarın korporativ maraqlardan qaynaqlanır. 

Məhz bu amilləri nəzərə alaraq, hətta ölkədə növbədənkənar seçkilərin keçiriləcəyi ilə bağlı ehtimallara da ehtiyatla yanaşaraq bu diskusiyalardan uzaq durmağa çalışdıq. Çünki siyasi proseslərin qanuna və hüquqa əsaslanması son dövrlər iqtidarı çox az qayğılandırdığı açıq görünür. İstisnalar olsa da heç cəmiyyət də bunu hakimiyyətdən tələb etmir. Sanki xalqımızın əksəriyyəti öz ölkəsində müvəqqəti məskunlaşan mühacirlər kimi davranırlar. 

Yaxın regionda genişlənən hərbi münaqişələr və iqtisadi-siyasi maraqlar fonunda beynəlxalq qlobal güclərin ölkəmizə təzyiqləri də getdikcə artmaqdadır. Xalqımız sosial problemlərin məngənəsində əzilsə də “dözüm” nümayiş etdirməkdə, hökumət isə heç bir çıxış yolu tətbiq etməyə qadir olmasa da köklü islahatlara da başlamamaqdadır. Hələlik əhali dolanışığının, hakimiyyət isə özünü necə qoruyacağının və gücləndirəcəyinin qayğısındadır. 

Hökumətin məsuliyyəti birbaşa iqtidarın üzərində olsa da, cəmiyyətin durumu və gələcəyi ilə bağlı hər bir yetkin vətəndaşın da üzərində məsuliyyət var. Anti-demokratik rejimlərin güclənərək vətəndaş hüquqlarına qənim kəsilməsində, özünəməxsus münasibətlər sistemi formalaşdırmasında vətəndaş laqeydliyinin də çox böyük “xidməti” olduğunu qeyd etmək yəqin ki faydalı olar.  

İqtidar bütün vasitələrlə çalışır ki, ölkədə mövcud olan ictimai-siyasi durum, ənənəvi idarəetmə metodları, sistemdaxili münasibətlər böhranın mənfi təsirlərinə tabe olmasın. Sosial böhran cəmiyyətdə siyasi fəallıq doğurmasın. Əhalini idarəolunan lokal iqtisadi-siyasi gündəmə kökləməklə manipulyasiyanı davam etdirmək mümkün olsun. 

Maraqlıdır ki, konstitusiyaya tələm-tələsik əlavə və dəyişikliklər edilsə də ona uyğun addımların atılması da yubanır. Sanki hansısa gözlənilməzlik iqtidarı tərəddüdlü davranmağa və ya cari planlarının müəyyən hissəsindən müvəqqəti olsa da vaz keçməyə sövq edir. Hökumətin son müşavirəsində də bu amil hiss edilirdi və prezidentin çıxışı əslində çox ciddi məsələlərin cərəyan etdiyinin mesajı idi. İlk dəfə idi ki, müşavirədə iştirak edən komanda üzvlərinin də çox gərgin və ümidsiz görüntüləri ekranda əks olunurdu.

Ölkə başçısının xüsusi sətiraltı eyhamla real durumu dəqiq bilməsini ifadə etməsi və hələ uzun müddət hakimiyyətdə qalacağını xüsusi vurğulaması da təsadüfi deyildi. Hökumət üzvlərinin alqışlarla qarşıladığı bu tezislər yaranmış və artmaqda olan daxili narahatlığı azaltmağa hesablanmışdı. 

Çox güman artıq ölkə rəhbərinə də dəqiq məlumdur ki nəinki sadə xalq, hətta neft gəlirləri ilə uzun müddət bəslədiyi məmur ordusu da onun haqqında nə düşünür və nə xısınlaşır. Cəmiyyətin fəal kəsiminə qarşı polisin gücü ilə aparılan total təzyiq kampanilyası da məhz bu amillə bağlıdır. Müxalif və müstəqil şəxslərə güc tətbiq etməklə məmur ordusunun və sadə xalqın gözünü qorxutmaq xətti tutulub.

Görünən budur ki, gerçək islahatlara başlamağa risk etməyən hökumət ölkəni taleyin ümidinə buraxıb. Büdcənin birdən-birə kəskin azalması getdikcə ölkəni çıxılmaz duruma sala bilər. Uzun müddət proseslərə müqavimət göstərməyə təbii resursları tükənən hökumətin tədricən proseslərin mənfi axınına təslim olmaqdan sığortalanacağı inandırıcı görünmür. Hər dəfə dinc insanların qarşısına hüquq mühafizə orqanlarının gücü ilə çıxmaq yaxşı gələcək vəd etmir.

Artıq Qarabağ probleminin həlli ilə bağlı da cəmiyyəti manipulyasiya etmək imkanının bu dönəm üçün bitdiyini söyləmək mümkündür. ABŞ-ın və Rusiyanın diplomatik mesajları o qənaəti yaradır ki, hökumət problemin mümkün həllində dalana dirənib. Hətta ölkənin ən yüksək tribunasından da buna bənzər etiraflar eşidilir. Deyəsən böhran təkcə sosial-iqtisadi sahədə deyil, siyasi və diplomatik sahəni də əhatə edir.

Ermənistanı fəal şəkildə silahlandıran və arxasında dayanan Rusiyanı təqdir edib, ərazi bütövlüyümüzü dəstəkləyərək vətəndaş hüquqlarına hörmətlə yanaşmağı tələb etdiyi üçün Qərbə savaş açmaq da milli maraqlarımıza təhlükə törədə bilər. Ölkənin strateji əhəmiyyətini və dəyərini cari siyasətə qurban vermək yolverilməzdir.  “Qarabağın müstəqilliyinin tanınması” kimi qəbul edilməz təzyiqlərdən qurtulmaq üçün ölkədaxili siyasət köklü şəkildə dəyişməlidir.                                                              

Xalqımızın son etiraz aksiyalarına laqeyd münasibətindən iqtidarın xeyli arxayınlaşdığı da görünür. Çətinliklərə etiraz etməyərək məhrumiyyətlərə sinə gərmək yolu tutan əhali iqtidara əlavə şans verib. Hökumət bu dəstəkdən bir fürsət olaraq maksimum yararlanmağa çalışır. Etirazları təşkil edən müxalifəti əzməklə sosial problemlərin ağırlığını arxayınlıqla əhaliyə yükləmək üçün inamla addım atır. 

Qiymətlər sürətlə bahalaşır, iş yerləri ixtisar edilir, müxalifətə qarşı təzyiqlər daha da güclənir və büdcə təşkilatlarında çalışanları “könüllü” təsərrüfat işlərinə rahatlıqla cəlb edilməsi imkanı genişlənir. Hətta ictimai rəyi nəzərə almadan illərlə formalaşan müəyyən dini mərasimlərə də yeni qaydaların tətbiqinə başlanılıb. Bir sözlə hökumət bütün resurslarını işə salaraq sosial böhranın ağırlığını tamamilə xalqın üzərinə yükləməyə çalışır. Əslində artıq buna xeyli dərəcədə nail olduğunu da müşahidə etmək mümkündür. Əhali böhranın ağırlığını çəkə biləcəkmi?
İlham Əliyev tapşırıq verdi: 3 nəfər cəzalandırıldı
Bakı sakini yağdan zəhərləndi və günahkar çıxdı - sənəd-foto
Talassemiya Mərkəzində "açıq bazar"
Qarabağda ağır döyüşlər davam edir - ATƏT bəyanat yaydı
Xocalı soyqırımının 25 ili tamam olur
Xəbər lenti
01/03/2017 [23:31]:
Çovdarovun “Şahbulaq” əməliyyatı – məhkəmə
01/03/2017 [22:37]:
Əli İnsanovun həbs müddəti artırıldı
01/03/2017 [21:40]:
Mərkəzi Bank valyuta ehtiyatlarını kəskin artırıb
01/03/2017 [20:56]:
Qarabağda erməni əsgəri öldürüldü
01/03/2017 [20:23]:
Mehriban Əliyeva Türkan qəsəbəsindəki xüsusi internat məktəbində olub
01/03/2017 [19:52]:
Londonda daşınmaz əmlak ucuzlaşır
01/03/2017 [19:18]:
Şimali İrlandiya yığmasının futbolçusu: "Norveç və Azərbaycanla oyunlarımız həlledici olacaq"
01/03/2017 [18:57]:
Bakıda Kolumbiya film festivalı keçiriləcək
01/03/2017 [18:12]:
İŞİD-in geri çəkiləcək “yolları kəsilib”
01/03/2017 [17:50]:
Cocuq Mərcanlıdakı yaşayış evləri sənədləşdirilir
01/03/2017 [17:08]:
Səfir: "Moldova həmişə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyib"
01/03/2017 [17:05]:
Ermənistanda hərbi hissə komandirinin müavini və xidmət rəisi həbs edilib
01/03/2017 [17:04]:
MN: Ermənistan beynəlxalq qurumlara növbəti dəfə böhtan ataraq şantaj etməklə məşğuldur
01/03/2017 [17:01]:
Bakıda evdən 4 min dollarlıq peyk antenası oğurlanıb
01/03/2017 [17:00]:
Azərbaycan Prezidentinin Pakistana səfəri başa çatıb
01/03/2017 [16:41]:
Prezidentliyə namizəd Fransua Fiyonun həyat yoldaşı polis tərəfindən saxlanılıb
01/03/2017 [16:13]:
40 mindən çox şagird IX sinfin buraxılış imtahanında iştirak edəcək
01/03/2017 [15:49]:
Duman, çiskin olacaq
01/03/2017 [15:14]:
Bakıda dəhşətli hadisə: xəstənin gözünü çıxardılar
01/03/2017 [15:05]:
İlham Əliyev Ermənistan ilə diplomatik münasibətlər qurmadığına görə Pakistana minnətdarlıq edib
01/03/2017 [15:04]:
Ötən il Azərbaycanda 42 hamilə qadında İİV aşkarlanıb
01/03/2017 [15:02]:
Zərərçəkən: "Çovdarovda ləyaqət olsa, bizim üzümüzə baxa bilməz"
01/03/2017 [14:55]:
Mikayıl Müşfiqin heykəlinin bərpa olunması işlərinə başlanılıb
01/03/2017 [14:38]:
Qazaxıstanda ingilis dilinə rəsmi dövlət dili statusu verilə bilər
01/03/2017 [14:13]:
Azərbaycanda sosial evlər mənzil bazarında maksimum 10% paya malik olacaq
Bütün xəbərlər...
Həftənin ən çox oxunanları
Qarabağda döyüşlər başladı - rəsmi-yenilənib
Azərbaycanın növbəti vitse-prezidentinin adı açıqlandı - rəsmi
Qarabağda ağır döyüşlər davam edir - ATƏT bəyanat yaydı
İlham Əliyev tapşırıq verdi: 3 nəfər cəzalandırıldı
İlham Əliyev 13 fərman, 2 sərəncam imzaladı - siyahı
Avtomobil parklanmasında inqilabi yeniliklər - İlham Əliyevin sərəncamı
Ramil Usubovdan yeni rəislər təyin etdi - siyahı
2 generala yeni vəzifə verildi
Azərbaycan məktəblərində 10-11-ci siniflər ləğv edilir? - açıqlama
Bakıda baş həkim həbs edildi - rəsmi
İstiqlal.az-ın arxivi
"İstiqlal.az"
Xəbər Portalı
e-mail: istiqlal.mmc@gmail.com
Copyright©2013 "İstiqlal.az" MMC
Materiallardan istifadə zamanı
www.istiqlal.az saytına
istinad zəruridir
X

Bəyənin və "İstiqlal.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin